سفر دنيا « خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى » اشاره بتوشه سفر آخرت است كه فقط توشه سفر آخرت تقوى است . وَ اتَّقُونِ يا أُولِي الْأَلْبابِ در جلد اول تفسير سوره بقره راجع بمراتب و معانى تقوى اندازه‌اى بحث نموديم و چنانچه معلوم است در كتاب كريم مكرر در مكرر ذكر تقوى و تأكيد در باره آن و اهميت آن شده . و بنا بر اينكه براى تقوى چنانچه دانشمندان گفته‌اند مراتب و درجاتى باشد و لفظ تقوى مشترك بين آن معانى باشد پس در هر موقعى كه تقوى گفته شود موقعيت آن مورد قرينه بر مراد مىشود ، زيرا كه بقاعده عربيت هر جا لفظ مشترك آرند بايستى با قرينه‌اى كه دلالت بر مراد كند توأم باشد و چون در اينجا در موقع حج و عبادات واقع گرديده شايد اشاره باشد بدرجه عالى و آخرين مراتب تقوى كه مقصود توجه كامل به حق باشد « فاتقون » يعنى در اعمال و افعال هدف و مراد شما فقط من و بندگى من كه خداى شما ميباشم باشد كه به هيچ وجه حظ نفسانى در نظر نباشد . و در اين آيه معجزنما كه از بديع‌ترين و مليح‌ترين آيات قرآنى بشمار ميرود اول امر ميفرمايد كه براى مسافرت دنيا و تأمين معاش و حفظ بدن به قدر رفع احتياج امور دنيوى توشه برداريد زيرا كه زندگانى دنيا مقدمه و پيش‌رو سفر آخرت است لكن در عين حال بايستى با تقوى توأم باشد كسى كه دنيا را براى دنيا بخواهد آخرت خود را بباد داده وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ لكن كسى كه دنيا را براى آخرت بخواهد و از دنيا قناعت كند بقدرى كه مسافر توشه براى مسافرت خود برميدارد چنين كسى تمام اعمال و افعال وى زاد و توشه آخرتش مىشود . پس تقوى كه زاد و توشه آخرت است با كسب و كار و تأمين امور طبيعى به قدر لزوم منافى نيست بلكه با هم توأم ميگردد . و اشاره به همين مطلب دارد كلام مولاى متقيان امير المؤمنين على عليه السلام در نهج - البلاغه « و اعلموا عباد اللَّه ان المتقين ذهبوا بعاجل الدنيا و آجل الاخرة فشاركوا اهل