سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

221

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

تعالى و اقبال بسوى كرم و رحمت او باشد تا آنكه به اين وسيله داعى حق بمقام قرب يزدى نائل گردد و از زلال آب معرفت و محبت او قطره‌اى بجگر خشك وى برسد و منزلت و مقامى نزد كردگار عالم پيدا نمايد ، زيرا دعاء عبارت از توجه بمعبود است و طلب حاجت متفرع بر اوست و اجابت از خواص و آثار آن بشمار ميرود ، و كسى كه خدا را نشناسد چگونه ممكن است هنگام دعاء توجه به او داشته باشد تا آنكه او را بخواند و از او طلب كند و ملتجى بكرم او گردد . و از جمله آثار دعا اين است كه وقتى عارف با قلب تصفيه شده پاك از آلايش طبيعت كه خالى باشد از كثافات نفسانى و اخلاقى و با عزم راسخ با تمام قوى و مشاعر رو كند به حق خداوند نيز رو مىكند به او و قلب او را باز ميگرداند و بوى قوت و شوكت و عظمتى افاضه مينمايد كه بر ما دون خود غالب ميگردد آن وقت به آن قوت و شوكتى كه خداوند بوى كرامت نموده در ما دون خود باذن حق تعالى تأثير مينمايد و بعضى از حوادث منقاد و مطيع و تحت اختيار وى باذن رب العالمين قرار مىگيرند آن وقت ممكن است مستجاب الدعوه گردد و مأمول او در عين دعاى او انجام گيرد . لكن اين مقام و منزلت كسى را سزد كه اولا در تمام اوقات هدف و نقطه‌نظر وى خدا باشد و از خلق منقطع گرديده و به تمام قوى و مشاعر بكرم او پيوسته باشد . روايت از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه « ادعوا اللَّه دعاء الغريق » بخوانيد خدا را در حالى كه به كلى از غير او مأيوس باشيد و ثانيا « لا مؤثر فى الوجود را نصب العين خود نمائيد » . و از اينجا پاسخ سؤال پنجم نيز داده مىشود كه فائده دعاء منحصر ببرآمدن حاجات نيست برآمدن حاجات يكى از آثار و نتايج دعاء بشمار ميرود كه هر جا حكمت و مصلحت باشد مسئول عنايت ميگردد . و البته مقصود اصلى از دعاء جذب منافع و رفع مضار است منتهى چون داعى از جهات مصلحت و ضرر مطلع نيست ممكن است طلب كند چيزى كه به ضرر وى تمام شود به گمان اينكه خير اوست و چون خداوند مطلع و عالم بر عاقبت امور است در اثر دعاى