سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
220
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
ربح ميبرد و كسى كه تنبلى كرد زيان ميبرد و ناموس خلقت بر اين منوال قرار گرفته كه مسببات را معلق بر اسباب نموده يعنى براى هر چيزى سببى است كه بايستى در حصول مطلوب مراعات آن گردد خلاصه دعاء يكى از اسبابى بشمار آيد كه برآمدن حاجت در جايى كه مشيت حتمى الهى بر خلاف آن حكمفرما نباشد مترتب بر آن ميگردد . و اخبار و احاديث بسيارى نيز در اين خصوص رسيده در كتاب كافى از صادق آل محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين روايت مىكند كه بميسر فرمود « اى ميسر دعاء كن و نگو كار گذشته و آنچه بايد بشود تقدير شده و مىشود ، نزد خداى تعالى منزلتى است كه كسى به آن نميرسد مگر بسئوال و كسى كه دهن خود را ببندد و طلب نكند چيزى بوى عطا نميشود اى ميسر نيست درى كه زده شود مگر اينكه باز مىشود . » و نيز ممكن نيست حكيم مطلق امر نمايد به چيزى كه فائدهاى بر آن مترتب نخواهد شد پس از همان امر بدعاء و وعده اجابت توان استفاده نمود كه بعضى از امور معلق بدعا و طلب است . پاسخ سؤال چهارم آرى چنين است وعده الهى تخلفپذير نيست هر كس او را بخواند وى را مى پذيرد و مينوازد يعنى وقتى انسان روى دل به طرف حق آورد و دست نيازمندى بدامن كرم او زند به كلى وى را مأيوس نخواهد نمود ، لكن اولا اجابت غير از بر آمدن حاجت است ، زيرا نظر بدلالت آيات و اخبار و قوله تعالى أَسْتَجِبْ مقصود از استجابت اين است كه وقتى بنده روى دل بسوى بىنياز مطلق گردانيد و به زبان نيازمندى از وى طلب نمود او نيز بلطف و كرم خداونديش او را ميپذيرد و جواب ميدهد ، لكن عطاى مسئول وى تفضل ديگرى است كه منوط بمصلحت و حكمت است . و ثانيا دعاء آداب و شرائطى دارد از انتخاب نمودن وقت و مكان و غذاى حلال و غير اينها كه بسيار است و در كتب ادعيه ضبط نمودهاند كه كمتر كسى موفق ميگردد بمراعات آن خلاصه شايد مقصود از امر بدعا و ترغيب و تحريص و تشويق بر آن توجه به حق