مورد آنها كه اگر روزه براى آنها مشقت‌آور باشد بتوانند عوض روزه هر روزى مدى از طعام انفاق نمايند و اگر با مشقت و ضعف پيرى روزه بگيرند براى آنان بهتر است . و ممكن است گفته شود اين جمله اخير آيه در مقام تأسيس حكم نيست بلكه در مقام فضيلت روزه است كه با اينكه انفاق و بذل مال عمل بسيار نيكى است روزه و امساك نمودن از مشتهيات نفسانى رجحان دارد بر بذل مال . شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ اول بطور اجمال گوشزد مؤمنين مينمايد كه حكم روزه براى شما تأسيس شده چنانچه بر پيمبران سابق برين و تابعين آنها نيز قانون روزه مقرر بوده . پس از اين در آيه اخير تفصيل ميدهد چگونگى روزه را كه بايستى در چه اوقاتى روزه گرفت و وظائف روزه‌دار چيست . اين است كه مدت روزه داشتن را ماه رمضان مقرر ميدارد و اشاره بفضيلت اين ماه دارد قوله تعالى الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ نزول فرود آمدن چيزى را گويند كه از مرتبه عالى تنزل نموده بمرتبه دانى و فرق است بين نزول و انزال كه نزول فرود آمدن شىء است دفعة و انزال فرود آمدن شىء است بتدريج و راجع بفرود آمدن قرآن بهر دو قسم در كلام اللَّه اشاره دارد مثل همين آيه و امثال آن دلالت دارد كه قرآن دفعة بر رسول اللَّه فرود آمده و در سوره اسراء آيه 106 فرموده وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا كه اين آيه دلالت دارد كه قرآن بتدريج نازل گرديده و به ظاهر اين دو آيه با هم تنافى دارد و براى رفع تنافى بعضى گفته‌اند نظر ببعض روايات قرآن اول در آسمان دنيا نازل گرديد و بعد بتدريج در مدت بيست و سه سال آيه آيه فرود آمده و بعضى گفته‌اند مقصود از نزول قرآن آن اول آيه‌اى بود كه در ماه رمضان نازل گرديد نه تمام قرآن و ممكن است گفته شود قرآن در شب قدر يك دفعه بقلب مباركش فرود آمده بدون واسطه و بعد بتدريج هر وقتى در موقع خود بتوسط جبرئيل حضرتش مأمور گرديده كه آيه آيه بر مردم تبليغ نمايد زيرا كه عالم معنى و باطن عالم جمع است و عالم حس و ظاهر عالم تفرقه و جدايى است پس گوئيم قرآن باعتبار حقيقت كه از عالم ذكر حكيم است