سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
205
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
ابتداى اسلام براى سهولت دستور اينطور بود ، بعد از آن اين حكم نسخ گرديد و روزه معين شد بقوله تعالى فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ و در تفسير يطيقونه سه قول است : 1 - براى كسانى كه طاقت روزه دارند مخيرند بين روزه گرفتن و فديه دادن و روزه گرفتن بهتر است . « ابن عباس و شعبى » 2 - مقصود از آنهايى كه طاقت ندارند زنهاى حامله و شيرده و اشخاص پير است پس از آن حكم نسبت بحامله و مرضعه نسخ گرديد . « حسن و عطا » 3 - يطيقونه ، كسى كه طورى گردد كه طاقت روزه نداشته باشد و بنا بر اين معنى آيه نسخ نشده . و بعضى از اصحاب ما از امام صادق عليه السلام چنين روايت كرده كه در معنى آيه كه فرموده « كسانى كه طاقت روزه دارند لكن براى پيرى يا عطش يا شبه آن نتوانند روزه بگيرند عوض هر روزى بايستى يك مدى از طعام بدهند . و نيز على بن ابراهيم از صادق آل محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرموده وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ يعنى كسى كه در ماه رمضان مريض شد و افطار كرد پس از آن وى را بهبودى حاصل گرديد و ماه رمضان ديگر رسيد و قضا نكرد بايستى قضاى روزه را بگيرد و براى هر روزى مدّى از طعام تصدق نمايد . « طبرسى » فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ با اينكه فديه دادن و انفاق نمودن عمل خوبى است لكن روزه گرفتن بهتر است براى شما اگر فائده روزه داشتن و امساك كردن را ميدانستيد اين حكم در موقعى بوده كه مؤمنين مخير بودند بين روزه گرفتن و فديه دادن اما پس از آنكه حكم تخيير نسخ گرديد و روزه گرفتن براى اشخاص توانا تعيين گرديد ديگر روا نيست روزه را تبديل نمود بانفاق و ظاهرا حكم تخيير مورد پيدا نمىكند زيرا براى آدم مكلف سالمى كه مسافر نباشد معين است روزه گرفتن و براى مريض و مسافر معين است افطار و فديه دادن اگر قضا نكنند مگر راجع بزن پير و مرد پير كه ممكن است آيه را تخصيص دهيم در