سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

189

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِينَ الْبَأْسِ خداوند متصفين بصبر و كسانى را كه در ناملايمات و سختيهاى روزگار بردبارى مينمايند ستايش مينمايد ، و در جزء اول اين تفسير اندازه‌اى راجع بفضيلت و خصوصيات صبر بحث نموديم تكرار نشود . در اين مبارك آيه سه نوع از انواع صبر را شماره مينمايد و تماما داخل در محسنات اخلاقى و از فضائل بشرى بشمار ميرود . فى البأس تفسير شده به فقر و سختى امور زندگانى و الضراء هر چيزى است كه به انسان ضرر رساند از مرض يا فوت مال يا مرگ اولاد و غير اينها و گفته‌اند تمامى ناملايمات و مصيبات روزگار كه تحمل آن دشوار باشد از فروع « ضراء » بشمار ميرود وَ حِينَ الْبَأْسِ تفسير بجهاد و خوف از اعداء شده در جبهه جنگ . در اين آيات معجزنما كه از معدن وحى صادر گرديده ارائه ميدهد اوصاف و محسنات يك فرد كامل از بشر را كه به تمام معنى از جنبه روحانى ، جسمانى ، اخلاقى ، بمنتهى درجه كمال رسيده و حائز مقام قرب گرديده . زيرا كمال مرتبه روحانى بشر به اين است كه چشم بصيرتش بنور ايمان مكتحل گردد و بطريق « علم اليقين » بلكه « عين اليقين » بفهمد و بوجدان قلبى بيابد و گواهى دهد كه هيچ موجودى مستحق معبودى و لايق مسجودى نيست مگر ذات احدى كه يگانه و منزه از شريك و نظير و مثل و ضد و ندّ است نه در مقابل حكمش حكمى و نه در مقابل قدرتش اقتدارى و نه در مقابل سلطنتش ضدى ، و نه در مقابل اراده‌اش ندى . از تغير و تبدل مصون و هيچ نقصان و انتقالى در قدس جلال و جمالش راه ندارد متصف بجميع اوصاف جمال و كمال منزه از جميع نقايص ممكنات و ساحت قدسش از تردد اوهام و افكار خالى . بزرگ است خدايى كه نهايت عقول در اول مرتبه معرفتش متحير و افكار صاحب نظران در اشعه نور عظمت او كليل گرديده ، مكان و مكانيات و زمان و زمانيات در سعه قيوميت و احاطت احديت او بىاثر و بىرونق گشته‌اند و هر چه در عقل و وهم و حواس