سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
187
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
بعضى گويند قرآن شعر است ، بعضى گويند سحر است ، پارهاى گويند كهانت است جماعتى گويند كلام اعجمى است ، بعضى گويند اساطير و گفتههاى پيشينيان است لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ مفسرين گويند چون بعد از تحويل قبله از بيت المقدس به روى كعبه بين يهوديها و مسلمانها نزاع و جدال واقع گرديد اين بود كه اين آيه نازل گرديد كه نيكى و نيكو كارى و مرضى بودن نزد خداى سبحان برو كردن به طرف مشرق ، و مغرب نيست چنانچه يهوديها رو به طرف مغرب ميكنند و نصرانيها رو به طرف مشرق ، بلكه نيكوكار به تمام معنى كسى راست كه به تمام جهات روحانى و جسمانى و اخلاقى نيكو باشد بطورى كه از تمام شراشر وجود وى نيكى ظاهر شود و از باطن او بظاهرش نمودار گردد و به تمام قوى و مشاعر در راه حق و حقيقت ابراز فعاليت نمايد . وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ « البر » در عرف شرع هر عملى است كه نزد شارع مرضى و پسنديده باشد و نيز اسمى است جامع بين تمامى طاعات و محسنات و اعمال خيرى كه به آن تقرب حاصل آيد و بر آن ثواب مترتب گردد . و مؤمن كسى را گويند كه از روى دانستگى و فهميدگى ايمان آرد بوجود خدا و وحدت و يگانگى او و به تمام صفات جلاليه و جماليه آن فرد ازلى و نيز تصديق نمايد بعالم آخرت و بداند كه پس از اين عالم عالمى است پشت اين پرده اسراريست و تصديق نمايد بوجود ملائكه و تمام كتب آسمانى و انبياء مرسلين و « كل ما جاء به النبى » . وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ وَ السَّائِلِينَ وَ فِي الرِّقابِ و نيز نيكوكار كسى مىباشد كه مال خود را با آن محبتى كه بمال خود دارد انفاق نمايد و اين معنى بنا بر اين است كه ضمير « حبه » بمال برگردد يعنى با دوستى مال