سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
186
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
ترسها و ضررها و سختيها صبر كند كسانى كه به اين اوصاف آراستهاند آنها راستگويانند و آنها پرهيزگارانند ، اى كسانى كه ايمان آوردهايد حكم قصاص براى شما چنين ثبت گرديده كه مرد آزاد مقابل مرد آزاد قصاص شود عبد مقابل عبد زن مقابل زن توان قصاص نمود ، پس كسى كه ببخشد از برادر دينى خود چيزى از قصاص ( كه ولى مقتول از قصاص بگذرد و ديه بگيرد ) پس قاتل بايد برضا و رغبت و مهربانى ديه بدهد و اين حكم ديه عوض قصاص رحمت و سبكبارى است از طرف پروردگار شما پس كسى كه از اين حكم قصاص تعدى نمايد براى اوست عذاب دردناك ، اى صاحبان عقل در قصاص حيات است و شايد شما اهل تقوى گرديد تا اينكه از كشتن يكديگر بپرهيزيد . توضيح آيات ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ « ذلك » از اسماء اشاره و راجع به آيه پيش است كه آن عذاب طاقتفرسا و محرومى آنان از استماع سخن حق تعالى و مكالمه با آنها و باقى ماندن آنان در خبائث نفسانى براى اين است كه خداوند تورات و انجيل را فرود آورد به حق و درستى و آنها در آن اختلاف نمودند . و بعضى از مفسرين چنين گفته مقصود از آيه اين است كه چون پارهاى از مردم كتابهاى آسمانى را پنهان باز نمودند و آيات حقانى را كتمان كردند خداوند آنها را مجازات نموده به عذاب و دورى از رحمت خود و محرومى از مكالمه با آنان . وَ إِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتابِ لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ در معنى جمله « لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ » از مفسرين گفتارى نقل شده : 1 - كفار در جدايى و تفرقه انداختن بين كلمات حقانى از هم بسيار دورند كه هر كسى برأى و انديشه خود چيزى گفته بر خلاف حرف ديگر . 2 - آنان در هواهاى نفسانى و نيز در گفتارشان بسيار اختلاف دارند . 3 - مقصود از كتاب قرآن است كه هر يك از كفار راجع به قرآن چيزى گفته