سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
3
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
خدا بخواهد و آنچه را كه بمردم ميآموختند به آنها زيان ميرسانيد و سودى نداشت محققا ميدانستند هر كه چنين كند هرگز در عالم آخرت بهرهاى نخواهد داشت و اگر ميدانستند ميفهميدند كه ببهاى نفوس خود زشتترين متاعى خريدارى نمودهاند ، و اگر اينها ايمان آرند و پرهيزكار گردند بهرهاى از نزد خداوند به آنان رسد و آن بهتر است اگر بدانند . توضيح آيات وَ اتَّبَعُوا ما تَتْلُوا الشَّياطِينُ عَلى مُلْكِ سُلَيْمانَ بين علماى تفسير در اين مبارك آيه از جهاتى گفتگو است : 1 - در اينكه آيا مرجع ضمير « اتبعوا » يهوديان عصر سليمانند يا يهوديان عصر پيغمبر خاتم ( صلى اللَّه عليه و آله و سلّم ) يا تماما يعنى اشاره به تمام يهوديانست كه باضافه به آن صفات ناشايستهاى كه بعضى از آن را در آيات قرآنى تذكر ميدهد پيروى مينمايند سحره و جادوگران را 2 - آيا مقصود از شياطين كيانند افراد بشرى ميباشند كه پيرو شياطين گشته در اعمال سحر كه شياطين اخبار سحر بر آنها القاء مينمودند يا افراد جنند و بيشتر از مفسرين گويند مقصود افراد جنند كه از شياطين سحر مىآموزند و شياطين از ملائكه كلماتى ميدزديدند و دروغهايى به آن ضميمه ميكردند و بكهنه تلقين مينمودند و در زمان سليمان نبى ( ع ) و بعد از او نيز نسبت بسليمان ( ع ) ميدادند ، و بعضى گويند شياطين علوم سحر را تدوين ميكردند و در كتب مينوشتند كه مردم تعليم گيرند و انتشار سحر در عصر حضرت سليمان ( ع ) شد تا اينكه مردم گمان كردند كه جن غيب ميداند و خداوند در قرآن كلام آنها را رد نمود و نيز نسبت سحر را بسليمان ( ع ) ميدادند و بين مردم منتشر مينمودند كه سليمان ( ع ) پيغمبر نبود بلكه ساحر بود كه بسحر خود جن و انس و باد و حيوانات را مسخر نموده . و كسانى كه گويند مقصود از شياطين انسى ميباشند نظر آنها بروايتى است كه در تفسير قمى و عياشى از حضرت امام محمد باقر عليه السلام روايت مىكنند كه چون سليمان ( ع ) زندگى را بدرود گفت ابليس لعين علوم سحر را تدوين نمود و در طومارى