سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
173
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
حيوانى ماند كه با وى سخن گويند و او چيزى از آن ادراك ننمايد مگر صوتى و صدايى آنها گنگند و كرند و كورند و چيزى نميفهمند و تعقل ندارند ، اى كسانى كه ايمان آوردهايد بخوريد از غذاهاى پاكيزهاى كه نصيب شما كردهايم و شكر خدا نمائيد اگر بنده خدا ميباشيد و پرستش را مخصوص به او گردانيدهايد ، محققا خداوند بر شما حرام گردانيده مردار و خون و گوشت خنزير و هر چرا كه به غير اسم خدا كشته باشند پس كسى كه مضطر گرديد به خوردن اينها ( به قدر سدّ رمق ) بدون تجاوز از حد كه از روى طغيان و مخالفت امر حق باشد گناهى بر او نيست بدرستى كه خداوند آمرزنده و مهربان است ، كسانى كه ميپوشانند ( يهود و نصارى ) آياتى كه خداوند نازل نموده در كتابهاى آسمانى و ببهاى اندك ميفروشند ( آياتى كه در شأن محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم ) نازل گرديده داخل نميكنند در شكمهاى خود مگر آتش را و در قيامت خداوند با آنها تكلم نميكند و آنها را از پليدى پاك نمىگرداند و براى آنان است عذاب دردناك ، آنان گروهى ميباشند كه گمراهى را گرفتند بجاى هدايت و عذاب را بجاى آمرزش چقدر توانند بر آتش جهنم صبر نمايند و طاقت آورند . توضيح آيات يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً حلال بمعنى لغوى مقابل حرام و حليت در مقابل حرمت استعمال ميگردد و چيزى را حلال و طاهر گويند كه مانعى در استعمال آن نباشد و طيب را در مقابل خبيث در جايى آرند كه ملايم با طبع باشد . مثلا وقتى سخن ملايم با قوه سامعه گرديد آن را گفتار طيب گويند و عطريات و رياحين را طيب نامند براى اينكه ملايم با قوه سامعه است و نيز در ملموسات آنچه ملايم با قوه لامسه است آن را طيب گويند و همچنين در بوئيدنيها و ديدنيها آنچه ملايم با قوه شامه و باصره است آن را طيب نامند . مفسرين گويند شأن نزول آيه اين است كه پارهاى از قبيلههاى عرب مثل قبيله