سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

148

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

تعلم انك انت الاعز الاكرم » . اهل معرفت گفته‌اند سر اينكه اهل حاج بايستى هفت مرتبه در صفا و مروه مرور كنند مثل سائل و فقيرى ماند كه خواهد در بارگاه سلطان وارد گردد بايستى بدور دولت‌سراى وى بگردد تا وقتى كه دستور ورود برسد اين است كسى كه خواهد در خانه سلطان السلاطين وارد گردد نيز بايد اول در صفا و مروه بگردد پس از آن وارد خانه خدا شود . فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما كسى كه قصد كعبه نمود حرجى براى او نيست كه در صفا و مروه طواف كند ، اين جمله اگر چه مشعر به استحباب است چنانچه بعضى از مفسرين چنين گمان كرده‌اند لكن بدلالت قوله تعالى إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ و نيز چون يكى از اعمال حج بشمار ميرود بايست حمل بر وجوب نمود و جمله فَلا جُناحَ عَلَيْهِ شايد براى اين باشد كه چون در صدر اسلام مسلمانها گمان ميكردند براى اينكه صفا و مروه در زمان جاهليت محل دو بت بوده‌اند نبايست در آنجا سعى نمود اين آيه براى رفع همين توهم است كه طواف در صفا و مروه از اين جهت مانعى ندارد . و از تفسير عياشى چنين روايت ميكنند كه بعضى از اصحاب از صادق آل محمد صلوات اللَّه عليه سؤال ميكنند كه آيا سعى بين صفا و مروه واجب است يا سنت پاسخ فرموده واجب است راوى حديث گويد آيا نيست قول حق تعالى فَلا جُناحَ عَلَيْهِ يعنى اين جمله مشعر به استحباب است حضرت ميفرمايد اين در عمره قضاء است و وقتى كه رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله امر فرمود كه بتهاى نصب شده در صفا و مروه را بياندازند مردى از اصحاب مشغول كارى گرديد تا موقع عمره گذشت اين آيه نازل گرديد كه بر شما مسلمانها باكى نيست با بودن بتها سعى در صفا و مروه نمائيد . وَ مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللَّهَ شاكِرٌ عَلِيمٌ بعضى از قراء مثل حمزه و كسايى « تطوع » را بيا قرائت نموده‌اند « يطوع »