سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

116

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

« يعرفونك » باشد كه ميشناسند تو را براى اينست كه خداى جليل خطاب بمؤمنين كرده كه به آنها بفهماند اهل كتاب بقدرى اوصاف رسول اللَّه را در كتاب آسمانى خود ديده‌اند كه آن بزرگوار را به آن علائم و صفات بقدرى واضح ميشناسند مثل اينكه پسرهاى خود را ميشناسند و با اين حال از روى عناد و حسد انكار مينمايند . الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ طريق حق و دوستى همانست كه از طرف پروردگار تو دستور ميرسد و نبايد شك و ريبى در نفس تو پديد گردد ، اگر چه به ظاهر خطاب راجع به شخص رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است لكن چون حضرتش مبراء از شك و ريب مىباشد بايستى گفت مقصود امت مىباشد وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً بهر طرفى رو كنيد به طرف حق رو كرده‌ايد اين آيه تأكيد همان آيات پيش است مثل فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ و امثال اين آيات بسيار است . و اينها اشعار دارد كه در عبادات رو كردن به طرفى دون طرف ديگر در اصل عبادت مدخليتى ندارد مگر بجهاتى و محسناتى كه به آن ضميمه گردد مثل اينكه چون كعبه مكان شريف و محل عبادت و بدست جناب ابراهيم خليل عليه السلام تعمير گرديده و نيز چون مكه محل تولد حضرت خاتم الانبياء صلى اللَّه عليه و آله و سلّم گرديده به اين اعتبارات خداوند كعبه را قبله مسلمانان قرار داده و البته در اصل تشريع قبله كه در تمام اديان بايست در عبادت رو به طرفى آرند اسرار و رموزى مندرج است كه براى اهلش معلوم است . يكى از دانشمندان گفته بعضى از رموز و اسرار تأسيس قبله اين است كه چون يكى از قوى و مشاعرى كه در انسان نهفته عقل است كه ادراك كليات به عهده اوست و ديگر قوه واهمه كه ادراك جزئيات مينمايد ، و ديگر قوّه خيال كه متصرف در عالم اجسام و خزينه‌دار مدركات جزئيه است ، و عقل بشر به علت ضعف وجودش بدون معاونت وهم و خيال نتواند امر عقلى و مجرد صرف را تحت تصرف خود در آورد