سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
110
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
تأمين نمود و اگر غير از اين شد بدن و قواى طبيعى كه مقدمه نيل سعاداتند ضايع نموده و نتيجه و فائدهاى كه براى آن وجود يافتهاند نرسانيده ( و هذا ظلم عظيم ) لكن دين اسلام و ملت حنيف ابراهيم در حد وسط قرار گرفته و تعليمات و قوانين و مقررات آن طورى ترتيب و تنظيم گرديده كه هم فضائل جسمانى در بر دارد و هم اخلاق و ملكات نفسانى را تصفيه و تعديل مينمايد و هم روح ملكوتى را كه نتيجه و غايت وجود بشرى است به حد كمال مىرساند و به خط مستقيم و ببهترين طريق و نزديكترين راه وى را به مقصود اصلى نائل ميگرداند . و چون دين اسلام ميزان عدل است بين طرفين نه افراطى در قوانين و مقررات آن يافت ميگردد و نه تفريطى در دستورات آن ديده مىشود اين است كه امت اسلامى بين امم بامت وسط معرفى گرديده . لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً شما را امت وسط قرار داد تا آنكه گواهان باشيد براى خلق و رسول گواه شما باشد . در اينجا بين مفسرين گفتارى است بعضى گويند چون ملت اسلامى در حد وسط واقع گرديده نه مايل به طرف افراط و نه مايل به طرف تفريط مىباشد اين است كه بگواهان بر خلق ناميده شده يعنى اعمال و افعال آنان ميزان است براى سنجيدن اعمال باقى خلق و رسول مثال كاملى است براى امت يعنى ميزانى است كه حال امت بر آن سنجيده مىشود و امت ميزانند براى سنجيدن اعمال تمام خلق . ابن عباس و جماعت ديگر از مفسرين گويند مقصود از شهداء اين است كه امت اسلامى در قيامت گواه پيمبران ميباشند در تبليغ رسالت آنها بدليل روايت جابر كه ميگويد شنيدم از پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم كه فرمود فرداى قيامت من و امتم بر پشته بلندى باشيم و تمام اهل محشر پائينتر از ما ميباشند و هيچ امتى نيست مگر اينكه آرزو مىكند كه كاش از امت اين پيمبر بودم و هيچ پيغمبرى نباشد كه امت او وى را تكذيب