محمد كاظم رحمان ستايش

3

آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى )

درآمد الف ) ضرورت آشنايى با كتب رجالى گفتار و كردار و حتى سكوت معصومين در برابر عملكرد دينى مؤمنان از صدر اسلام تاكنون ، علاوه بر مقدس و جذاب بودن به عنوان منبع معرفت دينى شناخته شده است . سنت به دليل اعتبار داشتن ، از يك‌سو مبناى استخراج مسائل فقهى قرار گرفت و از سوى ديگر نقش الگودهى و ارائهء شيوهء درست زندگى فردى و اجتماعى را بازى كرد . آنچه از سيره و شيوهء زندگى معصومين ( عليهم السلام ) باقى ماند در قالب حديث انعكاس يافت و حديث بعد از عصر حضور معصوم ( عليه السلام ) تنها منبع و مرجع مقبول براى دستيابى به سخنان و نظر معصومين ( عليهم السلام ) شد . اما با گذر زمان راهيابى احاديث نادرست و مجعول در اثر گسترش تدريجى دو پديده خطا و وضع به مجموعه منقولات و ذخاير حديثى ، عرصهء استفادهء مطلق و بىدغدغه از حديث را تنگ ساخت و محدثين را بر آن داشت كه راههايى براى دستيابى به احاديث صحيح جستجو كنند . در اين ميان سندخواهى و پرسش از راويان حديث ، براساس اعتبار عقلايى اخبار ، شايع‌ترين راه براى پى بردن به صحت صدور حديث گشت به‌گونه‌اى كه حديث را جز با بيان سلسله راويان از كسى نمىپذيرفتند و سلسله سند را مانند جزئى از حديث مىديدند . به‌دنبال اين توجه و ارزش‌نهى به سند بود كه ضرورت شناخت تك‌تك راويان اوج گرفت و مورد توجه و اهتمام واقع شد و در گذر زمان با توجه به مقتضيات آن زمان شكلهاى گوناگونى به‌خود گرفت . در عصر اصحاب ائمه ( عليهم السلام ) اين شناخت با آشنايى بىواسطه و با