سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

447

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

هشام بن عبد الملك را در نظر گرفت . « 1 » بدين ترتيب ، حاكم و وزير ، هر دو از خاندان اموى تعيين شدند و ما از دشمنى شديد ايشان با خاندان علوى آگاهيم . محمد بن ابراهيم زيادى ، والى جديد به فتح تهامه موفق شد و نقشه شهر زبيد را ترسيم نمود و آن‌جا را مركز حكومت خود قرار داد . « 2 » او روح سركش قبايل يمنى را به بند كشيد و ياران علويان و شيعيان آنان را تحت تعقيب قرار داد . او ، آن‌گونه كه ابن خلدون توصيف مىكند ، كينه‌اى شديد با خاندان على بن ابى طالب عليه السّلام داشت . « 3 » نفوذ محمد زيادى در يمن ، فزونى يافت و او توانست در آن‌جا پايه‌هاى دولت بنى زياد را كه از نوعى حكومت ذاتى و استقلال داخلى برخوردار بود ، تحكيم بخشد . او هم‌چنان به نام خلفاى عباسى خطبه مىخواند و خراج و هدايا براى آنان مىفرستاد . « 4 » محمد زيادى تا پايان عمر در يمن حكومت كرد و فرزندانش حكومت را از وى به ارث بردند ، سپس بعضى از موالى آنان تا سال 553 ق بر يمن حكومت راندند كه دولت آنان را زياديه مىخوانند ، و اين اولين دولت مستقلى بود كه بلاد يمن به خود مىديد ، « 5 » و استقلال آن با ضعف دولت عباسى فزونى يافت . حكومت محمد زيادى در يمن از جانب مأمون و براى تحكيم سلطه‌اش به او تفويض شد . مأمون او را با هزار سوار ، كه هفت‌صد نفر آنان خراسانى بودند ، يارى كرد . دولت زيادى ، گسترش يافت و مناطق حضرموت ، كنده ، شحر ، برباط ، لحج ، عدن و تهائم را دربرگرفت . « 6 » سياستى كه مأمون در سرزمين يمن پيش گرفت ، شبيه سياست پدرش هارون الرشيد

--> ( 1 ) . عمارة يمنى ، تاريخ اليمن ، ص 185 . ( 2 ) . در آن‌جا بيابانى به نام بيابان زبيد بوده كه محمد زيادى شهر جديدى به نام زبيد بنا مىكند كه از نام همين بيابان گرفته شده است . اين شهر در تهامهء يمن قرار دارد و بيشتر ساكنان آن اشاعره هستند ( عمارة يمنى ، تاريخ اليمن ، ص 36 - 37 / عقيلى ، المخلاف السليمانى ، ج 1 ، ص 107 ) ( 3 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 2 ، ص 243 . ( 4 ) . عبد الرحمن بن على بن الدبيع ، بغية المستفيد ، خطى ، ص 45 . ( 5 ) . عمارة يمنى ، تاريخ اليمن ، ص 202 . ( 6 ) . الدورى ، دراسات فى العصور العباسية المتأخرة ، ص 12 - 16 .