سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )
440
جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )
كردنت اندك است . هركه بدخواه تو شد ، خدا او را طعمه شمشير تو ، آواره از ترس تو و ذليل دولت تو كند . » مأمون با شنيدن اين سخنان ، مردم كوفه را عفو كرد . « 1 » بدين شكل ، اين قيام شيعى كوچك پايان يافت . اين حركت كه همانند جرقه كوچكى روشن شد و به خاموشى گراييد ، با تمامى نهضتهاى سابق شيعه تفاوت داشت ؛ چون بسيارى از امور متناقض را در خود گرد آورد و در واقع ، حركتى انتقامى بود ؛ از يك سو ، ابو عبد اللّه قصد داشت انتقام خون برادرش ابو السرايا را بگيرد و از سوى ديگر ، على بن محمد بن جعفر در پى انتقام پدرش بود كه به دست مأمون به قتل رسيد . نيازى به بيان علتهاى شكست اين نهضت نيست . اين قيام شيعى بر يارى سرداران ياغى عباسى و هواداران آنها تكيه كرد و شيعيان به خلافت ابراهيم بن مهدى از فرزندان خاندان عباسى اعتراف كردند . همچنين آنان با يكى از فرزندان خاندان علوى كه والى حكومت و فرزند امام موسى كاظم عليه السّلام بود ، جنگيدند . غوغاييان و فرومايگان نيز به صفوف اين شيعيان پيوسته بودند كه با تخريب و غارتهايى كه از آنان سر زد ، اهالى كوفه به وحشت افتادند . البته على بن محمد بن جعفر صادق ، پيشوايى با كفايت و مجرب براى قيام بزرگ شيعى نبود و حتى مىتوانيم بگوييم كه ابو عبد اللّه ، برادر ابو السرايا رهبر حقيقى اين نهضت شيعى بود .
--> ( 1 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 4 ، ص 9 / ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 6 ، ص 118 .