پس از آن به بغداد رفت و در آن‌جا به امر علم و دانش پرداخت . اين در حالى بود كه مأمون مذهب معتزله را پذيرفته بود . « 1 » [ و بغداد از رونق علمى برخوردار بود . ] پس از مرگ مأمون ، امام محمد عليه السّلام به مدينه بازگشت و در آن‌جا بود تا وقتى كه معتصم او را به بغداد فراخواند ، اما روابط بين آن دو تيره بود . زمانى نگذشت كه امام محمد عليه السّلام از دنيا رفت و گفته شده كه او نيز مسموم شد و اين سم را همسرش ام الفضل به تحريك معتصم به او خوراند . « 2 » بهترين شاهدى كه احساسات مأمون را نسبت به علويان بيان مىكند ، مطالبى است كه در وصيت خود به وليعهدش معتصم ذكر كرده ، به گونه‌اى كه مىگويد : « . . . اين‌ها عموزادگان تو و فرزندان على بن ابى طالب - رضى الله عنه - هستند . با آنان به نيكى مصاحبت كن و بدكارشان را عفو بنما و از نيكوكارشان بپذير . از بخشش به آنان در موسم محصول هر سال ، غافل مشو كه حقشان به دلايل گوناگون واجب است . « 3 » مأمون هم‌چنين سياستى را كه از ابتداى حكومت خود در پيش گرفته بود ، ادامه داد و در امور سياسى و حكومتى و ادارى بر عناصر ايرانى تكيه كرد « 4 » و نفوذ ايرانيان به‌طور آشكار در دولت او استمرار داشت ، حتى تمامى وزراى وى كه بعد از قتل فضل بن سهل بر سر كار آمدند ، از ايرانيان بودند .

--> ( 1 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 201 . ( 2 ) . كلينى ، اصول كافى ، ص 203 / مجلسى ، بحار الانوار ، ج 12 ، ص 78 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 210 . ( 4 ) . مأمون پيوند خود را با فرزندان سهل قطع نكرد ، بلكه كسانى را نزد حسن بن سهل براى تعزيت مرگ برادر فرستاد .