سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )
387
جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )
در نزديكى كوفه ، محمد بن ابراهيم و يارانش در انتظار آمدن ابو السرايا بودند و على بن عبيد اللّه بن حسين بن على بن حسين و شمار بسيارى از اهالى كوفه به او پيوسته بودند . اين جمعيت به فراوانى مور و ملخ بودند ، اما نظام و برنامه جنگى نداشتند و سلاح آنان جز عصا و چاقو و سنگ نبود . بعضى از شيعيان از تأخير ابو السرايا در آمدن به كوفه ناراحت بودند و بر او دشنام و فحش نثار مىكردند و محمد بن ابراهيم را به اين سبب كه از او كمك خواسته ، ملامت مىكردند . ابو السرايا به كوفه آمد و در حضور محمد بن ابراهيم از اسب پياده شد و پيش آمد و او را دربر گرفت و از پيشواى علوى خواست كه وارد كوفه شود و براى مردم خطبه بخواند . محمد بن ابراهيم نيز مردم كوفه را به بيعت با شعار « الرضا من آل محمد صلّى اللّه عليه و آله » دعوت كرد « 1 » و از آنان خواست كه به كتاب خدا و سنت رسول او و امر به معروف و نهى از منكر عمل كنند . اين بيعت در يكى از مناطق كوفه به نام « قصر الضرتين » صورت گرفت . « 2 » طبرى دو عامل براى قيام شيعى محمد بن ابراهيم و داعىاش ابو السرايا ذكر مىكند . عامل اول ، آشفتگى امور دولت به سبب سلطه و نفوذ فضل بن سهل بر دولت عباسى بود ، بدون اينكه به مأمون اجازه دخالت در امور مملكتدارى بدهد ، « 3 » حتى گفته مىشد كه سهل ، مأمون را در قصر جاى داده و او را از ديدار خاندان و سرداران و نزديكانش بازداشته است . پس اهل عراق شامل گروهى از بنى هاشم و سران مردم از اين وضع خشمگين بودند و سلطهء فضل بن سهل را بر مأمون برنمىتافتند ، ازاينرو ، بر حسن بن سهل خشم گرفته و به او فشار آوردند . اين شد كه در شهرهاى مختلف فتنهها برخاست و نخستين كسى كه در كوفه قيام كرد ، ابن طباطبا بود .
--> ( 1 ) . عباسيان نيز طى دوران دعوت خود ( 100 - 132 ق ) به « الرضا من آل محمد » دعوت مىكردند و ابو السرايا از مواليان عباسى بود كه از فرمان ايشان سربرتافت . ( 2 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 523 . ( 3 ) . مأمون به فضل گفته بود : « به تو مقام كسى را دادم كه هرچه بگويى قابل اطاعت است و تا وقتى كه به آنچه امر كردهام ، يعنى كار مورد رضاى خدا و رسول او و عمل در مصلحت دولتى كه مسئول آن هستى ، پاىبند باشى ، مقام هيچكس بيش از تو نخواهد بود .