فصل اول قيام محمد بن ابراهيم و ابو السرايا مأمون با غلبه بر برادرش امين ، منصب خلافت را عهده‌دار شد و در اين پيروزى ، دو سپهسالار او ، طاهر بن حسين و هرثمة بن اعين نقش چشم‌گيرى داشتند ، « 1 » اما در اين ميان ، فضل بن سهل ، وزير مأمون سرگرم وزارت و گسترش نفوذ خود در خراسان ، يعنى همان جايى كه مأمون اقامت داشت ، بود . « 2 » فضل كه در فكر خلاصى از اين دو سپهسالار دلير بود ، دو فرمان از قول مأمون صادر كرد . در فرمان اول ، حسن بن سهل را بر همه فتوحات طاهر در مناطق جبال ، فارس ، اهواز ، بصره ، كوفه ، حجاز و يمن ولايت بخشيد ، و به طاهر نيز نوشت كه همه امورى را كه در دست دارد به حسن بن سهل بسپارد و خود براى مقابله با قيام نصر بن ثابت در شام ، به سوى او حركت كند . « 3 » او در اين نامه ، ولايت موصل ، جزيره ، شام و مغرب را به طاهر بخشيد . طاهر با وجود ناخرسندى از اين فرمان ، چاره‌اى جز فرمانبرى نداشت . فرمان دوم فضل ، خطاب

--> ( 1 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 6 ، ص 82 - 85 . ( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 3 ، ص 167 . ( 3 ) . حركت نصر ، قيامى عربى ناشى از خشم بر مأمون بود ؛ چون بر ايرانيان و خراسانيان تكيه كرده بود . شيعيان كوشيدند كه با ترغيب نصر به بيعت با يكى از علويان از آن استفاده كنند ، اما نصر اين پيشنهاد را نپذيرفت . اين قيام در سال 210 ق سركوب شد . ( تاريخ طبرى ، ج 7 ، رويدادهاى سال 205 - 210 ق )