سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

339

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

بودند كه از جنگ فخ ، جان به‌در برده و از چنگ عباسيان رهايى يافته بودند . اين دو برادر همان يحيى و ادريس فرزندان عبد اللّه بن حسن بودند . يحيى بن عبد اللّه اصفهانى يحيى بن عبد اللّه را چنين وصف مىكند : « وى از نظر مذهب ، مردى خوش عقيده و در ميان خاندانش بر ديگران مقدم بود و از اشكال‌هايى كه بر امثال او وارد مىشد ، بر كنار بود و از راويان حديث بود . » « 1 » هم‌چنين اصفهانى نقل مىكند كه يحيى مورد احترام امام مالك بن انس بود و امام به احترام وى از جاى خود برمىخاست و يحيى را در كنار خود مىنشاند . « 2 » پس از واقعه فخ ، يحيى از نظرها پنهان شد و همواره در مناطق مختلف سرگردان بود تا اين‌كه در بلاد ديلم مقيم شد . بنا به گزارش اصفهانى ، فضل بن يحيى برمكى از محل اختفاى يحيى آگاهى داشت و با او به نيكى رفتار كرد و او را بر جانش امان داد . وى در ادامه مىآورد : « چون اصحاب فخ كشته شدند ، يحيى بن عبد اللّه كه آنان را در قيام همراهى مىكرد ، مدتى مخفى شده و به صورت ناشناس از شهرى به شهر ديگر مىرفت و درصدد بود تا پناهگاهى بجويد و در آن ، رحل اقامت افكند تا اين‌كه فضل بن يحيى برمكى از جاى او مطلع شد و به وى پيغام داد كه از آن‌جا كوچ كند . يحيى عازم بلاد ديلم شد . فضل نامه‌اى هم براى او فرستاد كه در آن به حكّام دستور داده بود كسى متعرض او نشود . » « 3 » يحيى بن عبد اللّه در سرزمين ديلم ظهور كرد و عدهء يارانش افزون شد و بسيارى از مردم مناطق همجوار به يارىاش آمدند . « 4 » مىتوانيم اين پرسش را مطرح كنيم كه چرا يحيى بن عبد اللّه سرزمين ديلم را مركز نهضت خود قرار داد ؟ اصفهانى در روايتى سبب

--> ( 1 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 463 . ( 2 ) . ابن كثير ، البداية و النهاية ، ج 6 ، ص 84 . امام جعفر صادق عليه السّلام از استادان يحيى بن عبد اللّه بود ، هرچند اين دو در آموزه‌هاى دينى و مذهب ، اختلاف نظر داشتند . ( ابن عماد ، شذرات الذهب ، ج 1 ، ص 22 ) ( 3 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 465 . ( 4 ) . ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 176 .