سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

328

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

بود ، قطع كرده‌اند ؟ يا اين‌كه اين دو خليفه بدين شكل مىخواستند تسكين خاطرى به دل‌هاى محزون بدهند و افكار انقلابى را آرام كنند ؟ پاسخ به اين سؤال‌ها اين است كه خداى واحد عزّ و جلّ به باطن و درون انسان‌ها آگاه‌تر است ، ولى ما معتقديم كه هادى مىخواست از خشم و شورش مسلمانان بر خود بكاهد ؛ چرا كه آنان از مرگ فرزند رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و على بن ابى طالب عليه السّلام خشمگين بودند . اين سياست از آنچه قبلا به آن اشاره كرديم روشن مىشود ؛ ديديم كه هادى اموال موسى بن عيسى را به سبب كشتن حسن بن محمد مصادره كرد ، با وجود آن‌كه موسى اخلاص خود را به خليفه نشان داده و در جنگ براى او پايدارى كرده بود . پس نظر ما اين نيست كه هادى فردى رقيق القلب بوده و در مقابل كشته شدن مردى كه او را دشمن قوى و خصم شديد خود تصور مىكرد ، متأثر شده باشد . مورّخان همگى هادى را به قساوت قلب و درشت‌خويى مىشناسند و اين طبيعت او در رفتار با عموم مردم و حتى با مادرش خيزران آشكار شد . « 1 » عمر بن عبد العزيز ، والى مدينه ، از سرنوشت حسين بن على و يارانش مطلع شد . او كه مىخواست خشم و كينه خود را نسبت به علويان نشان دهد ، خانه حسين و اهل بيتش را سوزاند و اموالشان را مصادره و نخلستان‌هاى ايشان را به بيت المال ضميمه كرد . « 2 » اين گونه شد كه يكى ديگر از مصيبت‌هاى طالبيان رقم خورد و نهضت حسين بن على و يارانش سركوب شد و منطقه‌اى در اطراف مكه ، ريخته شدن خون‌هاى علويان ديگرى را به خود ديد ، همان‌گونه كه پيش از آن ، مدينه شاهد ريخته شدن خون محمد نفس زكيه بود .

--> ( 1 ) . هادى غيرت شديدى در مقابل مادرش خيزران نشان مىداد و وى را از ملاقات با صاحبان حاجت كه قصد داشتند او را واسطه بين خود و خليفه قرار دهند ، منع مىكرد . بعضى مورّخان خيزران را متهم مىكنند كه چون رفتار هادى با وى شديد و تند شد ، او طرح قتل فرزند خود هادى را ريخت . ( تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 423 / مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 324 ) ( 2 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 452 / ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 174 . اين دومين بار بود كه اموال به وسيله عباسيان مصادره مىشد . مرحله اول ، در دوره منصور و پس از قيام محمد نفس زكيه بود كه اموال و زمين‌هاى خاندان عبد الله بن حسن مصادره شد .