فصل چهارم قيام حسين بن على در دوره خلافت هادى عصر چهارمين خليفه عباسى ، موسى هادى ( 169 - 170 ق ) شاهد فاجعه‌اى خونين از سلسله فجايعى بود كه در آن به حيات علويانى كه بر دولت اموى و عباسى خروج كرده بودند ؛ پايان داده شد . در دوره هادى يكى ديگر از نهضت‌هاى شيعه به سركردگى حسين بن على از نوادگان حسن بن على بن ابى طالب برپا شد . اين نهضت به كشته شدن حسين و بسيارى از خاندان و يارانش در محلى به نام فخ در نزديكى مكه انجاميد . اين نهضت علوى جديد ، حلقه‌اى از سلسله نهضت‌هاى شيعيان زيدى در عصر عباسى اول بود . زيديه - همان‌گونه كه ملاحظه كرديم - فعّال‌ترين و جسورترين فرقه شيعى بودند كه خلافت را طلب مىكردند ، درحالىكه پيشوايان شيعه اماميه به امامت معنوى روى آورده بودند . امام جعفر صادق عليه السّلام با نهضت نفس زكيه و برادرش ابراهيم معاصر بود و سعى كرد آن دو را از قيام منصرف كند . هم‌چنين امام موسى كاظم عليه السّلام معاصر نهضت حسين بن على بود و تلاش كرد او را از اين قيام منصرف سازد . « 1 » شخصيت هادى عباسى و تأثير آن در رفتارش با علويان مهدى با اشكالى از تحرك شيعيان و علويان در زمان خود روبه‌رو شد . او قاطعانه و

--> ( 1 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 430 .