سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

280

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

انتشار يافت . مردم آن را تشويقى مؤثر براى شركت در قيام نفس زكيه و رهايى از بيعت با منصور پنداشتند . منصور بدين سبب بر مالك غضب كرد و او را از نقل اين حديث نهى كرد و چون مالك اجابت نكرد ، والى مدينه او را تازيانه زد . شيخ ابو زهره هم‌چنين مىگويد كه اين حديث به خودى خود سبب گرفتارى مالك نبود ، بلكه اهميت آن اين بود كه هم‌زمان با يك قيام علوى مطرح مىشد و قيام‌كنندگان ، از اين حديث براى تشويق مردم به خروج استفاده كردند ، به اين اعتبار كه مالك در علم و فتوا جايگاهى بزرگ داشت . « 1 » جعفر بن سليمان بن عباس ، والى مدينه دستور داد كه امام مالك را تازيانه بزنند . آيا اين به دستور خليفه بود ؟ از روايت ابن قتيبه چنين مىفهميم كه منصور از رفتار والى خود با امام مالك خشمگين شد و با وجود قرابتى كه با والى داشت ، او را عزل كرد . همچنين در ملاقات منصور با مالك در مراسم حج ، مالك به خاطر نرفتن به بغداد از منصور عذرخواهى كرد و منصور نيز ( به خاطر رفتار والى خود با او ) از وى معذرت خواست . « 2 » شيخ ابو زهره يادآور مىشود كه نمىتوان اين را رد كرد كه هرچه به مالك رسيد ، با آگاهى و رضايت منصور سياست‌مدار و حيله‌گر بود ؛ زيرا او از هرآنچه در داخل دولت مىگذشت ، آگاه بود ، حتى وى از آنچه در خانه مالك مىگذشت نيز آگاهى داشت ؛ مثلا ، منصور مىدانست كه مالك به خادم خود دستور مىدهد چرخ آسياب را بچرخاند تا همسايگان صداى گريه دخترش را كه از گرسنگى بلند بود ، نشنوند . البته منصور چاره‌اى جز اتخاذ چنين موضعى در برابر مالك نداشت . با اين حال ، او منكر شد كه به والى چنين دستورى داده است ؛ زيرا خشم و نفرت شديدى كه مردم مدينه بر والى عباسى نشان دادند بر خلاف انتظار منصور بود . « 3 » ابو حنيفه و مالك با نهضت تدوين احاديث در عصر عباسى ، معاصر و هم‌زمان بودند . « 4 »

--> ( 1 ) . ابو زهره ، مالك ، ص 58 . ( 2 ) . ابن قتيبه ، الامامة و السياسة ، ج 2 ، ص 148 - 151 . ( 3 ) . ابو زهره ، مالك ، ص 60 . ( 4 ) . علماى شيعه اماميه بر اين باورند كه على بن ابى طالب اول كسى است كه حديث رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را -