سخت‌گيرى امويان بر علويان و اين‌كه آن‌ها به نقل احكام ابو بكر و قضاوت‌هاى عمر بسنده كردند و احكام و قضاوت‌هاى على عليه السّلام را كنار نهادند ، موجب ماندگارى علم امام على عليه السّلام در خاندانش و نيز محروميت علماى سنّى از ميراث علمى امام على عليه السّلام شد ، از اين‌رو ، علويان وارث آن شدند . « 1 » با وجود دشمنى سياسى بين خلفاى عباسى و پيشوايان علوى ، عباسيان به برترى و تقوا و نبوغ علمى امامان علوى معترف بودند و حتى بر علويانى كه در ميادين جنگ با شمشير سپاهيان عباسى كشته مىشدند ، مىگريستند ، همان‌گونه كه منصور بر نفس زكيه و برادرش ابراهيم بعد از كشته شدنشان گريست « 2 » و هادى نيز بر حسين بن على ، آن وقت كه سپاهيانش سر اين علوى انقلابى را نزد او آوردند ، گريه كرد . « 3 » منصور نيز با وجود دشمنى سياسى و نزاع و درگيرىهايى كه بين او و امام صادق عليه السّلام وجود داشت ، بر فضل و نبوغ امام جعفر صادق عليه السّلام شهادت داد و چون از مرگ او آگاه شد ، آن‌چنان گريست كه محاسنش از اشك ، تر شد ، « 4 » عبد اللّه بن حسن ، امام زيدى نيز محدّثى ثقه و مورد اعتماد بود . « 5 » اشكال رويارويى فكرى نزاع فكرى بين خلفاى عباسى و پيشوايان علوى صورت‌هاى متعددى پيدا كرد . يكى از اين صورت‌ها خطابه‌هايى است كه بين ايشان مبادله شده است . از مشهورترين اين نزاع‌هاى فكرى ، نامه‌هايى است كه بين منصور و نفس زكيه ، پيش از آن‌كه امام علوى در مدينه قيام خود را علنى سازد ، رد و بدل شد . « 6 » هم‌چنين بعضى خلفاى عباسى مثل هارون الرشيد و مأمون ، مجالس مناظره متعددى برپا كردند كه بعضى از امامان علوى در آن حاضر مىشدند .

--> ( 1 ) . شيخ ابو زهرة ، الامام الصادق ، ص 91 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 263 . ( 3 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 337 / ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 173 . ( 4 ) . ابن جوزى ، صفوة الصفوة ، ج 2 ، ص 104 . ( 5 ) . عبد اللّه از تابعين و از امام زين العابدين عليه السّلام روايت مىكرد و محدثانى ، همچون سفيان ثورى و مالك ، از او روايت كرده‌اند . ( 6 ) . براى آگاهى از متن اين نامه‌ها ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 195 .