فصل اول قيام محمد نفس زكيه در حجاز در دوران خلافت ابو جعفر منصور ، اولين قيام عليه دولت عباسى به وسيله جماعتى از شيعيان زيدى رخ داد . پرچم رهبرى اين قيام را محمد نفس زكيه و برادرش ، ابراهيم ، بر دوش مىكشيدند . اين دو ، فرزندان عبد اللّه بن حسن بودند . بعدها نيز فرزندان و نوادگان او پرچم‌دار قيام عليه دولت عباسى شدند . مورّخان در اين باره كه ابو جعفر منصور ، دومين خليفه عباسى بنيان‌گذار حقيقى دولت عباسى است ، همداستانند . وى در دعوت ، سرنگونى دولت اموى و برپايى دولت عباسى نقشى برجسته ايفا كرد . او بازوى راست برادرش ابو العباس ، اولين خليفه عباسى بود . و چون به سال 136 ق خلافت را عهده‌دار شد ، پايه‌هاى دولت عباسى را استوار كرد و بر دشمنان و مخالفان حكومت چيره شد و پايتخت بزرگ عباسيان ، بغداد را بنا كرد ، همان گونه كه اساس سازمان ادارى و مالى خلافت را پىريزى كرد . محمد نفس زكيه برجسته‌ترين پيشوايان شيعه در عهد خلافت ابو جعفر منصور ، يكى ، امام جعفر صادق فرزند امام محمد باقر عليه السّلام ، رهبر شيعيان اماميه ، و ديگرى ، محمد بن عبد اللّه ، معروف به