سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

121

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

نزديك به نه ماه بين بيعت با ابو العباس براى خلافت و مرگ مروان خليفه اموى ، فاصله بود و در سال 132 ق همه چيز تمام شد . اين سال در تاريخ هريك از خاندان عباسى ، اموى و علوى سال مؤثرى بود . ابو العباس كه نمىتوانست مدتى طولانى در كوفه ، مركز شيعيان علوى بماند ، به شهر انبار در ساحل رود فرات رفت « 1 » ( شهرى كه سابق بن هرمز ، « 2 » يكى از شاهنشاهان ايرانى آن را بنا كرده بود ) و با تجديد بناى آن‌جا ، قصر باشكوهى به نام هاشميه ، منسوب به جدش هاشم بن عبد مناف « 3 » احداث كرد . « 4 » گفتنى است كه ابو العباس اسم اين قصر را عباسيه نگذاشت تا منسوب به جد بزرگشان عباس بن عبد المطلب باشد ، بلكه آن را هاشميه ناميد تا نسبت عباسيان را با خاندان هاشمى و بيت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نشان دهد . به نظر ما ، اين نام‌گذارى تداوم همان امرى است كه عباسيان پيش از برپايى حكومت به آن دعوت مىكردند ؛ يعنى استمرار دعوت به الرضا من آل محمد صلّى اللّه عليه و آله . رويكردهاى دينى در خلافت عباسى جديد عباسيان در برپايى دولت خود بر اين اصل استناد مىكردند كه آن‌ها وارث رسول خدايند . اين مطلب از سخن مسعودى به دست مىآيد كه مىگويد : « راونديه كه شيعيان فرزندان عباس بن عبد المطلب و اهالى خراسان و غير آنند ، عقيده دارند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از دنيا رفت و عباس بن عبد المطلب كه عمو و وارث و خويشاوند وى بود بيش از همه ، شايستگى خلافت را داشت ؛ چون خداى عزّ و جل فرموده : " در كتاب خدا بعضى از خويشاوندان بر بعضى ديگر برترى دارند " ، « 5 » ولى مردم حقش را غصب كردند و نسبت به او ستم روا

--> ( 1 ) . فاصله شهر انبار تا شهر بغداد ده فرسخ است . ( 2 ) . منظور شاپور بن هرمز ذو الاكتاف ، شاهنشاه ساسانى است ؛ نويسنده دچار اشتباه شده است . ر . ك : ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 1 ، ص 305 . ( مترجم ) ( 3 ) . و او هاشم بن عبد مناف بن قصى بن كلاب است . ( ر . ك : سيرة ابن هشام ، ج 1 ، ص 130 به بعد / تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 13 به بعد ) ( 4 ) . يعقوبى ، كتاب البلدان ، ص 237 . ( 5 ) . انفال : 75 .