داده‌هاى مفيدى نيز راجع به خراسان و آسياى مركزى نيز در بردارد . جهانگشاى جوينى 53 چند دهه پس از تاريخ طبرستان نوشته شده و آن نيز از ديدگاه تاريخ و جغرافياى ايران از كتب مفيد و قابل استفاده است . منهاج السراج نويسندهء ديگرى است كه اثر وى 54 در بازسازى تاريخ و جغرافياى خراسان بسيار مفيد است و به همين‌گونه است كار راوندى 55 كه داستان به قدرت رسيدن سلجوقيان را نوشته و بالاخره مجمع الانساب شبانكاره 56 كه تاريخ سلسله‌ها و خاندان‌هاى حاكم بر ايران را آورده است . در همين گروه از منابع ، سفرنامه‌ها نيز جاى دارند كه معمولا داراى اطلاعات مختصر و مفيد از سرزمين‌هايى هستند كه سياحان نويسنده از آن‌ها ديدن كرده يا براى مدتى در آنجاىها اقامت داشته‌اند . در ميان اين سلسله كتاب‌ها مىتوان به سفرنامهء معروف ناصر خسرو يا سفرنامهء سياح مغربى ابن بطوطه اشاره كرد 57 . كتاب‌ها و متونى كه به آن‌ها اشاره كرديم ، منابعى هستند كه به صورت كلى با تاريخ يا جغرافياى سرزمين‌هاى اسلامى سروكار دارند اما بجز آن‌ها كتاب‌ها و مآخذ ديگرى نيز وجود دارند كه مختص به يك سرزمين يا شهر هستند ، يا در حقيقت نوعى تك‌نگارى بشمار مىروند . دربارهء مرو همچون هرات يادآورى مىكنيم كه در نقطه‌اى از ايران قرار داشته كه محل تلاقى و برخورد فرهنگ‌هاى غرب ايران و شرق ايران بوده است و اين موقعيت خاص جغرافيايى ميزان نفوذپذيرى اين شهرها را از فرهنگ‌هاى مختلف آسان كرده است . علاوه بر آن ، مرو از دوران ساسانيان به بعد نقطه‌اى مرزى و در نتيجه منطقه‌اى نظامى محسوب مىشده كه تجار سغدى ، باخترى ، چينى ، يونانى ، رومى و ايرانى - غربى و شرقى - هركدام تفكرات و نظريات خود را از ساير نقاط تحت حكومت خلفا به آنجا منتقل مىساخته‌اند و همين مسئله را مىتوان در مورد هرات كه با نام « باب هند » ( 58 ) معروف بوده است نيز تكرار كرد . فهرست منابع و مآخذ موجود دربارهء خراسان و شهرهاى آن بسيار طولانى است . برخى از اين متون به كلى از بين رفته‌اند و از برخى ديگر قطعاتى در دست است . يكى از اين منابع كتاب اخبار ولاة نوشتهء على حسين بن احمد سلامى است . متن اين كتاب