متّصف به فساد نيّت و كج روشى مىشود . پيامبر صلى الله عليه و آلهمى فرمايد : « گرسنه سير نما ، مانند كسى است كه جامه باطل بر خود پوشيده است « 1 » خداوند تعالى در داستان موسى و خضر عليهماالسلام به دانشمندان درس ادب داده است ، بويژه آنجا كه موسى عليه السلام دانش را به خداى متعال احاله نداد . آنجا كه از وى پرسيده شده آيا كسى از تو داناتر پيدا مىشود ؟ « 2 » و نيز در آيات اشاره كننده به تواضع موسى « 3 » و عظمت خضر « 4 » . شهيد ثانى در جايى ديگر مى گويد : « 48 مسأله از مالك بن انس سؤال شد . وى در 32 مسأله از آنها گفت « نمى دانم » « 5 » . در روايت ديگرى آمده كه وى در پنجاه مسأله مورد پرسش قرار گرفت و حتى به يكى از آنها نيز پاسخ نگفت « 6 » و همواره مى گفت : هر كس از مسأله اى پرسيده مىشود ، شايسته است كه پيش از پاسخ دادن خود را به بهشت و جهنم عرضه كند و ببيند آيا راه رهايى دارد ؟ آن گاه به پاسخ بپردازد « 7 » . روزى وى از مسأله اى مورد سؤال قرار گرفت و گفت : « نمى دانم » . به او گفتند : اين مسأله آسانى است . وى به خشم درآمد و گفت : هيچ چيز در دانش سبك به شمار نمى رود . آيا سخن خداى تعالى را نشنيده ايد كه فرمود : « ما سخنى گرانسنگ

--> ( 1 ) سنن أبي داود : 4 / 300 / 4997 . ( 2 ) صحيح البخاري : 1 / 40 / 74 ، مسند ابن حنبل : 8 / 12 / 21167 ، صحيح مسلم : 4 / 1847 1853 ؛ تفسير عيّاشى : 2 / 334 ، خلاصه داستان اين است كه مردى نزد موسى عليه السلام آمد و پرسيد : آيا كسى داناتر از خود را مى شناسى ؟ موسى گفت : نه . پس خداوند به موسى وحى كرد : عبد ما خضر از تو داناتر است . از اين رو موسى در طلب او روانه شد . ( 3 ) كهف : 65 82 . ( 4 ) منية المريد : 215 218 . ( 5 ) أدب المفتي والمستفتي : 1 / 13 ، صفة الفتوى : 8 ، إحياء علوم الدين : 1 / 24 . ( 6 ) صفة الفتوى : 8 ، أدب المفتي والمستفتي : 1 / 13 . ( 7 ) أعلام الموقّعين : 277 / 4 ، صفة الفتوى : 8 ، أدب المفتي والمستفتي : 13 / 1 .