محمد الريشهري

497

علم و حكمت در قرآن و حديث ( فارسى )

بر تو القا مى كنيم » « 1 » ، دانش سراسر گرانسنگ است » « 2 » . همچنين از قاسم بن محمد بن ابى بكر « 3 » كه از نظر علم و فقاهت وى ميان مسلمانان متفق عليه بود از مطلبى مورد سؤال قرار گرفت و پاسخ داد : آن را درست [ و نيك ] نمى دانم . پرسشگر گفت من به سوى تو آمده ام و غير تو ديگرى را نمى شناسم . قاسم پاسخ داد : نگاه به ريش دراز و فراوانى مردم پيرامون من مكن . به خدا سوگند كه نيك و درست ( پاسخ تو را ) نمى دانم . در اين هنگام شيخى از خاندان قريش كه در كنار وى نشسته بود گفت : اى برادر زاده ! همواره اين گونه باش . به خدا سوگند مجلسى بزرگوارتر از مجلس امروز تو نديدم ، پس قاسم گفت : به خدا اگر زبانم را ببرند بيشتر دوست دارم تا آنكه درباره چيزى كه علم به آن ندارم سخن بگوي « 4 » . همچنين از محمد بن شرفشاه استر آبادى ، استاد مدرسه شهيد در ماردين ، ( متوفى 715 ه ) روايت شده است كه روزى زنى به خانه او داخل شد و از چيزهاى دشوارى درباره حيض سؤال كرد . وى در جواب عاجز ماند . زن گفت : دنباله دستارت تا وسط كمرت مى رسد و از جواب زنى عاجزى ؟ او جواب داد : خاله جان اگر من از هر مساله اى كه از آن پرسيده مى شدم آگاه مى بودم ، دستارم به شاخ گاو [ فلكى ] مى رسيد « 5 » » « 6 » .

--> ( 1 ) مزّمّل : 5 . ( 2 ) أعلام الموقّعين : 4 / 277 ، صفة الفتوى : 8 ، أدب المفتي والمستفتي : 1 / 13 و 14 . ( 3 ) او يكى از هفت فقيه بزرگ مدينه بود ، ر . ك : وفَفيات الأعيان : 4 / 59 . ( 4 ) م جامع بيان العلم : 2 / 66 ، أعلام الموقّعين : 4 / 278 و 279 ، صفة الفتوى : 7 و 8 ، أدب المفتي والمستفتي : 1 / 11 . ( 5 ) طبقات الشافعيّة : 9 / 408 / 1347 ، روضات الجنّات : 3 / 96 . ( 6 ) منية المريد : 285 و 286 .