محمد الريشهري

79

شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى )

از من پرسيد ، پيش از آن كه مرا از دست بدهيد . و آنانى كه در گذر تاريخ ، خود را دانشمند مىدانستند و چنين ادّعايى كردند ، همگى رسوا شدند ؛ « 1 » امّا على عليه السلام بارها توانست دانشِ گستردهء خويش را براى دوستان و دشمنانش ، نمايان كند و آنان را به حيرت ، وا دارد . « 2 » 3 . وارثان دانش پيامبران عليهم السلام سومين ويژگى دانش اهل بيت عليهم السلام ، ميراثدارى دانشِ پيامبران است . اين ويژگى نيز در شرح قسمت ديگرى از « زيارت جامعه » : ( و ورثة الأنْبياء ) ، بررسى خواهد شد . دانش تمام پيامبران پيشين ، به پيامبر صلى الله عليه و آله واگذار شد و پيامبر صلى الله عليه و آله ، آن را به اهل بيت عليهم السلام خود سپرد . امام باقر عليه السلام ، در روايتى ، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نقل كرده كه فرمود : إنَّ أوَّلَ وَصِىٍّ كانَ عَلى وَجهِ الأرضِ هِبَةُ اللَّهِ بنُ آدَمَ ، وَ مَا مِن نَبِيٍّ مَضى إلّاوَ لَهُ وَصِىٌّ وَ كانَ جَميعُ الأنبياءِ مِئَةَ ألفِ نَبِىٍّ وَ عِشرِينَ ألفَ نَبِىٍ مِنهُم خَمسَةٌ اولوا العَزمِ : نوحٌ وَ إبراهِيمُ وَ موسى وَ عِيسى و مَحَمَّدٌ عليهم السلام . وَ إنَّ عَلِىَّ بنَ أبى طالِبٍ كانَ هِبَةَ اللَّهِ لِمُحَمَّدٍ وَ وَرِثَ عِلمَ الأوصياءِ وَ عِلمَ مَن كانَ قَبلَهُ ، أمّا إنَّ مُحَمَّداً وَرِثَ عِلْمَ مَنْ كان قَبلَهُ مِنَ الأنبياءِ وَ المُرسَلِينَ . « 3 » نخستين جانشينى كه بر زمين بود ، هبة اللَّه ، پسرِ آدم عليه السلام بود ، و پيامبرى رحلت نكرده ، مگر آن كه جانشينى داشته است و شمارِ همهء پيامبران ، يكصد و بيست هزار پيامبر بوده

--> ( 1 ) . ر . ك : دانش‌نامهء امير المؤمنين عليه السلام ، ج 11 ، ص 441 « رسوايى كسى كه گفت : از من بپرسيد ، جز پيامبر و امام » . براىنمونه ، قَتادة ، از فقيهان بصره ، اين جمله را بر فراز منبر تكرار كرد . ابوحنيفه - كه نوجوانى بيش نبود - ، پرسيد : مورچه‌اى كه در قرآن ، مورچگان را از عبور سپاه سليمان عليه السلام آگاه كرد ، ماده بود يا نر ؟ ! همين پرسش او ، قتاده را سرافكنده كرد و از منبر ، پايين آمد . ( 2 ) . ابو ذر ، همراه با امام على عليه السلام از بيابانى عبور مىكرد كه ناگهان ، حركت سيل مانند مورچگانى را مشاهده كرد و فرياد زد : اللَّه أكبر ! بزرگ است كسى كه بتواند اينها را شمارش كند . امام عليه السلام نگاهى به او كرد و فرمود : « چنين نگو . بگو : بزرگ است خدايى كه اينها را آفريده است ! به جان آن كه من و تو را آفريد ، تعداد آنها را مىدانم و نَر و مادهء آنان را به اذن خداوند مىدانم » ( تأويل الآيات الظاهرة ، ج 2 ، ص 490 ، ح 8 ) . ( 3 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 224 ، ح 2 .