1 . رحمت فراگير « رحمان » ، صيغهء مبالغه‌اى است كه گستره‌اى فراگير دارد و تمامىِ آفريدگان را شامل مىشود و قرآن ، از آن ، به رحمت عام خداوند ، تعبير مىكند . چنين رحمتى ، همگان را در بر مىگيرد ؛ يعنى همهء عالميان در پرتو مهربانى و بخشندگى خداوند ، به سر مىبرند و بقاى موجودات ، به عنايت حق تعالى است . خداوند ، رحمت خود را بدون هيچ قيد و استثنايى ، فراگير مىداند و مىفرمايد : « رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ . « 1 » بخشايشم ، همه چيز راى فرا گرفته است » . و از آن جا كه ارادهء الهى ، بِالفعل است و ميان ارادهء او و تحقّق آن در خارج ، فاصله‌اى نيست ، همهء بندگان به خواست خداوند ، در سايهء رحمت او قرار دارند ، و طمع ، در چنين رحمتى است كه بندگان را به خواهش از او ، ترغيب مىنمايد : اللّهُمَّ إنّى أسْئَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الّتى وَسِعَت كُلَّ شَىءٍ . « 2 » بار خدايا ! من به [ حقّ ] رحمتت كه همه چيز را در بر مىگيرد ، از تو درخواست مىكنم . عنايت الهى ، كافر و گَبْر و تَرسا نمىشناسد و از كوچك‌ترين ذرّات هستى نيز غافل نيست . 2 . رحمت ويژه « رحيم » ، صفت مشبّهه‌اى است كه بر ثبات و تداوم رحمت خداوند ، دلالت مىكند و از آن به رحمت خاص ، تعبير مىكنند ، و آن ، مهربانى و عنايت ويژه‌اى است كه گروهى از بندگان را در بر مىگيرد و همگان از وصول به آن محروم‌اند . بنا بر روايتى ، امام صادق عليه السلام در تفسير « بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم » مىفرمايد :

--> ( 1 ) . سورهء اعراف ، آيهء 156 . ( 2 ) . مصباح المتهجّد ، ص 844 .