محمد الريشهري
70
شرح زيارت جامعه كبيره يا تفسير قرآن ناطق ( فارسى )
( 5 ) : وَ مَعْدِنَ الرَّحْمَةِ . و معدن رحمت . . . توضيح واژهها مَعْدِن : اسم مكان ، به معناى مقر ، محلّ استقرار ، محلّ رويش ، كان . « 1 » الرَّحْمَة : بخشندگى ( در بارهء خداوند ) و مهربانى ( در بارهء انسان ) . « 2 » شرح تعبير « معدن رحمت » بودن ، ويژگى ديگرى است كه امامان عليهم السلام به آن ، شناخته مىشوند . واژهء « رحمت » ، در زبان فارسى ، پُركاربرد است و مفهوم آن ، تقريباً براى همه آشكار است . امّا تركيب « معدن رحمت » براى امامان ، مفهومى دقيق است كه در راستاى رحمت خداوندى معنا مىيابد . بنا بر اين ، پيش از آن كه رحمت امامان را معنا نماييم ، اقسام رحمت حق تعالى را از نظر مىگذرانيم : اقسام رحمت الهى جملهء « بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم » ، سرآغاز كتاب وحى است كه اقسام رحمت الهى را معرّفى مىكند : « رحمان » و « رحيم » . عالمان و مفسّران ، در تعريف و تبيين محدودهء اين توصيف ، سخنها گفتهاند كه در اين مختصر نمىگنجد و تنها به بررسى اجمالى آن در اين نوشتار مىپردازيم :
--> ( 1 ) . « المعدن : مكان كلّ شىءٍ يكون فيه أصله و مبدؤه » ( لسان العرب ، ج 13 ، ص 279 ) . ( 2 ) . « الرحمة : المغفرة » ( لسان العرب ، ج 12 ، ص 230 ) . « و فى بنى آدم عند العرب : رقّة القلب و عطفه » ( همان ، ص 231 ) .