3 . « وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ . « 1 » و آن روز كه از هر امّتى ، گروهى از كسانى را كه آيات ما را تكذيب كرده‌اند ، محشور مىگردانيم . پس آنان نگاه داشته مىشوند تا همه به هم بپيوندند » . اين آيه دلالت دارد كه گروهى از كافران ، رجعت مىكنند . امام باقر عليه السلام در برابر مخالفان رجعت ، اين آيه را دليلى بر وقوع رجعت در آينده مىنمايد : قالَ لى أبو جَعفَرٍ عليه السلام : يُنكِرُ أهلُ العِراقِ الرَّجعَةَ ؟ قُلتُ : نَعَم . قالَ : أما يَقرَؤونَ القُرآنَ : « وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً » « 2 » الآية . ابو بصير گفت : امام باقر عليه السلام پرسيد : « آيا اهل عراق ، رجعت را انكار مىكنند ؟ » . گفتم : بله . فرمود : « آيا قرآن را نخوانده‌اند كه : ( و آن روز كه از هر امّتى ، گروهى از كسانى را كه آيات ما را تكذيب كرده‌اند ، محشور مىگردانيم ) . اهل سنّت اين آيه را دليل بر حشر در قيامت گرفته‌اند . قّمى در تفسيرش به نقل از امام صادق عليه السلام به اين گروه پاسخ مىدهد : أيَحشُرُ اللَّهُ فِى القِيامَةِ مِن كُلِّ امَّةٍ فَوجاً وَ يَدَعُ الباقينَ ؟ ! إنَّما آيَةُ القِيامَةِ قَولُهُ : « وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً » « 3 » . « 4 » آيا در قيامت ، گروهى از هر امّتى محشور مىشوند و بقيّه رها مىگردند ؟ [ چنين نيست . اين مربوط به رجعت است ] آيهء قيامت ، اين است : « و آنها را محشور مىكنيم و كسى از آنها بر جاى نمىماند » « 5 » .

--> ( 1 ) . نمل : آيهء 83 . ( 2 ) . ر . ك : ص 7 ح 1417 . ( 3 ) . كهف : آيهء 47 . ( 4 ) . تفسير القمّى : ج 1 ص 24 ، بحار الأنوار : ج 53 ص 51 . ( 5 ) . در آيهء بعد آمده است : « وَ عُرِضُوا عَلى رَبِّكَ صَفًّا لَقَدْ جِئْتُمُونا كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّنْ نَجْعَلَ لَكُمْ مَوْعِداً ؛ و ايشان به صف ، بر پروردگارت عرضه مىشوند [ و به آنها مىفرمايد : ] به راستى همان گونه كه نخستين بار شما را آفريديم ، [ باز ] به سوى ما آمديد ؛ بلكه پنداشتيد هرگز براى شما موعدى قرار نخواهيم داد » .