عموم مفّسران اهل سنّت ، اين آيه را مربوط به حشر در قيامت دانسته‌اند و بدون جواب دادن به اشكال ياد شده به تفاوت ميان دو حشر ذكر شده در آيه اشاره نكرده‌اند . « 1 » برخى تفسيرها در بيان تفاوت دو حشر گفته‌اند كه حشر عمومى ( در آيهء 47 سورهء كهف ) براى همه است و حشر در آيهء مورد بحث ، خاصّ كافران است كه بعد از حشر كلّى اتفاق مىافتد و براى عذاب كردن آنهاست . « 2 » اوّلًا ، چنين برداشتى از آيه ، هيچ دليل و شاهدى ندارد . ثانياً ، آن ديگر حشر نيست ؛ زيرا در حشر به معناى لغوى ، سه قيد وجود دارد : برانگيختن ، جمع كردن و راندن ، « 3 » در حالى كه كافران ، قبل از اين از قبور برانگيخته شده‌اند و دوباره برانگيخته نمىشوند و حشر مجدّد برايشان بىمعنا است . در حشر به معناى اصطلاحى نيز لازم است كه جمع كردن از قبور باشد كه با تفسير ياد شده ، كافران قبلًا محشور شده‌اند و حشر مجدّد آنها تحصيل حاصل و بىمعناست . در اين ميان ، آلوسى به نقل از طبرسى در مجمع البيان ، به نظريّهء شيعه اشاره و آن را رد مىكند ؛ امّا مىگويد : نهايت چيزى كه از اين آيه فهميده مىشود ، رجعت گروهى از كافران است و جزئيات عقايد شيعه در اين باره به وسيلهء اين آيه اثبات

--> ( 1 ) . از جمله : عبد الكريم خطيب در التفسير القرآنى للقرآن ( ج 10 ص 294 ) ، مراغى در تفسير المراغى ( ج 20 ص 22 ) ، مظهرى در التفسير المظهرى ( ج 7 ص 135 ) زحيلى در التفسير المنير فى العقيدة و الشريعة و المنهج ( ج 20 ص 36 ) ، حجازى در التفسير الواضح ( ج 2 ص 807 ) ، طنطاوى در التفسير الوسيط ( ج 10 ص 359 ) ، سورآبادى در تفسير سورآبادى ( ج 3 ص 1792 ) ، آل سعدى در تفسير الكريم الرحمن ( ج 1 ص 728 ) ، قرطبى در الجامع لأحكام القرآن ( ج 13 ص 238 ) ؛ سيوطى در الدرّ المنثور ( ج 6 ص 384 ) ، طبرى در جامع البيان ( ج 11 ص 7 ) ، ابن كثير در تفسير ابن كثير ( ج 6 ص 224 ) ابن ابى حاتم در تفسير القرآن العظيم ( ج 9 ص 2927 ) نيشابورى در تفسير غرائب القرآن ( ج 5 ص 322 ) و ديگران . ( 2 ) . مانند : آلوسى در روح المعانى : ج 20 ص 26 . ( 3 ) . التحقيق فى كلمات القرآن الكريم : ج 2 ص 224 .