تاريخچهء بحث رجعت اعتقاد به رجعت از قرن اوّل هجرى ميان علماى شيعه معروف بوده است . احاديثى از امام زين العابدين عليه السلام نقل شده است كه بر اين اعتقاد دلالت دارند . در قرن‌هاى دوم و سوم ، احاديث بيشترى نقل شده است . در اين دوره اعتقاد به رجعت ، از شعائر شيعه بوده ، به طورى كه مخالفان نيز اين را به خوبى مىدانستند و گاه با استناد به اعتقاد يك راوى به رجعت ، از نقل احاديث او پرهيز مىكردند . « 1 » فضل بن شاذان - از بزرگان اصحاب امام رضا عليه السلام و امام جواد عليه السلام - ، دو كتاب در موضوع رجعت نوشته است . « 2 » ثقة الاسلام كلينى در انتهاى قرن سوم ، احاديث رجعت را در الكافى آورده است . « 3 » شيخ صدوق در قرن چهارم ، ضمن آوردن برخى احاديث رجعت در

--> ( 1 ) . راويان و عالمان بسيارى در اين دوره در بارهء رجعت كتاب نوشته‌اند كه نام و عنوان كتاب‌هاى آنان به مارسيده است . از جمله مىتوان به اين موارد اشاره كرد : حسن بن على بن أبى حمزة ( رجال النجاشى : ج 1 ص 132 ش 72 ) ، عبد العزيز بن يحيى بن احمد بن عيسى جلودى ازدى بصرى ( رجال النجاشى : ج 2 ص 54 ش 638 ) ، ابو يحيى جرجانى ( رجال النجاشى : ج 2 ص 436 ش 1232 ) ، احمد بن داوود بن سعيد ابو يحيى جرجانى ( الفهرست ، طوسى : ص 80 ش 100 ) ، مسير بن عبد العزيز ( خلاصة الأقوال ، حلّى : ص 171 ش 11 ) و نجم بن اعين ( خلاصة الأقوال : ص 176 ش 5 ) . ( 2 ) . كتاب إثبات الرجعة و كتاب الرجعة . نجاشى از كنجى نقل مىكند كه هر دو كتاب را در ميان ده‌ها كتاب ديگر وى ديده است ( رجال النجاشى : ج 2 ص 168 ش 838 ) . شيخ طوسى نيز از بزرگى او ياد مىكند و كتاب إثبات الرجعة او را نام مىبرد ( الفهرست ، طوسى : ص 197 ش 563 ) . ( 3 ) . الكافى : ج 1 ص 196 - 197 و 283 و 435 و ج 3 ص 131 و 536 و ج 8 ص 50 - 51 و 206 و 247 و 337 و . . . .