گريخت و از شهرى به شهر ديگر رفت و در مرو و سرخس و طالقان و نسا ، رفت و آمد داشت . در اين مدّت ، شمار زيادى به امامت وى باور داشتند ، تا آن كه عبد اللَّه بن طاهر ، او را دستگير كرد و نزد معتصم فرستاد . وى را در باغى در سامرّا زندانى كردند و گفته شده كه با سم كشتند . مسعودى با اشاره به ارادت مردمانى از طالقان به وى مىگويد كه : بسيارى از زيديه تا روزگار ما ( سال 332 ق ) هنوز به امامت وى باور دارند . گويد : و منهم خلق كثير يزعمون أنّ محمّداً لم يمت ، و أنّه حىّ يرزق ، و أنّه يخرج فيملأها عدلًا كما ملئت جوراً ، و أنّه مهدى هذه الامة و أكثر هؤلاء بناحية الكوفة و جبال طبرستان و الديلم و كثير من كُوَر خراسان ، و قول هؤلاء فى محمّد بن القاسم نحو قول رافضة الكيسانية فى محمّد بن الحنفية ، و نحو من قول الواقفية فى موسى بن جعفر ؛ عدّه زيادى از آنان بر اين باورند كه محمّد نمرده ، و همچنان زنده است و خروج خواهد كرد ، و زمين را پر از داد مىكند به همان سان كه از ستم پر شده باشد ، و او مهدى اين امت است . بيشتر اينان در اطراف كوفه و كوه‌هاى مازندران و ديلمان و در بسيارى از مناطق خراسان هستند . نظر اينان دربارهء محمّد بن قاسم همانند ديدگاه رافضيانِ كيسانى دربارهء محمّد بن حنفيه و همانند نظر واقفىها دربارهء موسى بن جعفر است » . « 1 » 10 . احمد بن معاويهء اموى ( م 288 ق ) بايد سرزمين مغرب را سرزمين ظهور مهديان قدرتمندى خواند كه دولت‌هاى بزرگى تشكيل داده‌اند . در اين باره و به طور معمول ، ادّعاى مهدويت در مغرب دور را به اسماعيليان منسوب مىسازند ، در حالى كه از نظر تاريخى ، دست كم يك مورد

--> ( 1 ) . مروج الذهب : ج 4 ص 53 .