محمد الريشهري

82

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله غيبت را نه يك امر تصادفى و اتّفاقى ، بلكه گوشه‌اى از تدبير الهى براى نظام امامت و امّت اسلامى خوانده كه از پيش به اطّلاع ايشان رسانده‌اند . لَيَغيبَنَّ القائِمُ مِن وُلدى بِعَهدٍ مَعهودٍ إلَيهِ مِنّى . « 1 » قائم از ميان فرزندانم با عهدى كه از من به او رسيده است ، غايب مىشود . امام زين العابدين عليه السلام نيز در خطاب به يكى از اصحاب سرّش ، ابو خالد كابلى ، تحقّق غيبت را در روزگارى معرّفى مىنمايد كه دست كم عدّه‌اى از باورمندان به امامت وجود دارند كه با عقل و فهم و شناخت خدادادى خود ، امام غايب را مانند امام ظاهر مىدانند و نزد آنان ، غيبت ، با شهود ، تفاوتى نمىكند . « 2 » امام رضا عليه السلام نيز غيبت امام زمان عليه السلام و درازاى آن را به دست خداوند و تقدير الهى خوانده است : يُغَيِّبُهُ اللَّهُ فى سِترِهِ ما شاءَ . « 3 » خداوند ، او را در پردهء غيب خود ، هر اندازه بخواهد ، نگاه مىدارد . نيز در بيان حتمى بودن غيبت و طرّاحى الهى و از پيش آن ، امام باقر عليه السلام به آيهء : « إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ ؛ « 4 » اگر آب‌هايتان [ در ژرفاى زمين ] فرو رود ، چه كسى آب گوارا برايتان مىآورد ؟ » اشاره نموده و غيبت امام عصر عليه السلام را تأويل تحقّق نيافته امّا حتمى الوقوع آن شمرده و فرموده است : وَ لابُدَّ أن يَجىءَ تَأويلُها . « 5 » تأويل اين آيه ناگزير خواهد آمد . احاديث ديگرى نيز دلالت دارند كه اندازه و درازاى غيبت ، مانند اصل آن به

--> ( 1 ) . ر . ك : ج 5 ص 100 ح 503 . ( 2 ) . ر . ك : ج 5 ص 100 ح 503 . ( 3 ) . ر . ك : ج 5 ص 118 ح 519 . ( 4 ) . ملك : آيهء 30 . ( 5 ) . ر . ك : ص 112 ح 512 .