محمد الريشهري

315

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

2 . رواياتى كه دلالت بر نيابت وى دارند شيخ صدوق به نقل از عبيد اللَّه بن عبد اللَّه مىگويد : امام حسن [ عسكرى ] عليه السلام وكيلش ، ابو محمّد عثمان بن سعيد عَمرى را در روزگار حياتش واسطهء ميان خود و پيروانش قرار دارد و هنگامى كه اجَل امام عليه السلام در رسيد ، به او فرمان داد كه پيروانش را گرد آورد و به آنان خبر داد كه فرزندش ، جانشين وى و صاحب امر ولايت پس از ايشان است و ابو محمّد عثمان بن سعيد عَمرى ، وكيل او و باب و سفير ميان او و شيعيانش خواهد بود و هر كس درخواستى دارد ، به عَمرى مراجعه كند ، همان گونه كه در روزگار حيات امام عليه السلام به او مراجعه مىكرده است . « 1 » همچنين شيخ طوسى روايت كرده است كه در مجلسى كه چهل نفر از شيعيان حضور داشتند ، امام عسكرى عليه السلام خطاب به حاضران فرمود : هان ! از امروز به بعد ، ديگر او را نخواهيد ديد تا سنّى از او بگذرد . پس آنچه را عثمان مىگويد ، بپذيريد و به فرمان او گردن نهيد و گفته‌اش را بپذيريد ؛ كه او جانشين امامتان است و كار به دست اوست . « 2 » 3 . وثاقت عثمان بن سعيد عثمان بن سعيد ، جزو افراد معدودى است كه با نصّ صريح امامان معصوم عليهم السلام توثيق شده وتوثيق او با سند صحيح در اختيار ماست . سخن امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام مبنى بر توثيق او در صفحات پيشين نقل شد . « 3 » همچنين امام عسكرى عليه السلام در بارهء او و فرزندش ، به احمد بن اسحاق - كه از عالمان بزرگ و وكيل موقوفات امام عليه السلام در قم بود - فرمود : عَمرى و فرزند او مورد اعتماد من هستند و آنچه به تو برسانند ، از سوى من رسانده‌اند و آنچه بگويند از جانب من گفته‌اند . پس سخن آن دو را گوش فرا ده و فرمان آن دو را اطاعت كن ؛ كه آنها مورد اعتماد و امين هستند . « 4 »

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 325 ح 611 . ( 2 ) . ر . ك : ص 327 ح 609 . ( 3 ) . ر . ك : ص 311 ( منزلت « عمرى » نزد امامان ) . ( 4 ) . الكافى : ج 1 ص 330 ، الغيبة ، طوسى : ص 243 ش 209 . سند اين روايت ، صحيح است ( ر . ك : معجم رجال الحديث : ج 12 ص 123 ) . نيز ، براى ديدن تمام حديث ، ر . ك : همين دانش‌نامه : ج 5 ص 58 ح 793 .