سختگيرى بر امامان عليهم السلام و حبس و تبعيد آنان شدّت گرفت . اين فشار و سختگيرى ، نشان دهندهء ترس از اقبال مردم به امامان شيعه است ، و الّا معنا ندارد كه حكومت به آزار و اذيت فردى عابد و مقدّس دست يازد و وجههء خود را نزد تودهء مردم ، لكّه‌دار كند . توجّه بدين نكته نيز شايسته است كه در اين دوره ، صوفيان فراوانى در جامعه حضور داشتند كه با توجّه به ظاهر مقدّسشان ، مورد توجّه مردم و حكومت بودند ؛ ولى حاكمان ، هيچ معارضه‌اى با آنان نداشتند . از اين رو سختگيرى و آزار و اذيّت اهل بيت عليهم السلام توسّط حاكمان ، ناشى از هراس آنان از گسترش تفكّر تشيّع و قداست امامان اهل بيت عليهم السلام نزد مردم بوده است . 5 . ويژگى ديگرى كه در تحليل وقايع اين دوره مىبايد مورد توجّه قرار گيرد ، خصوصيات شخصى خلفاى عبّاسى و افراد تأثيرگذار در دربار آنان و مراكز قدرت بويژه نظاميان است . مثلًا سختگيرى متوكّل و يا تلاش او در زدودن چهرهء قداست از امام هادى عليه السلام ، برگرفته از خشونت و تدبير او بود ، چنان كه شيعه‌ستيزى متوكّل در منع از زيارت كربلا و اقدام‌هاى ديگر او نمود يافت . همچنين قدرت گرفتن اشناس ترك و يا نيرومندى محمّد مهتدى در سركوب شورش‌ها و يا اختلاف انداختن ميان ترك‌ها ، از ويژگىهاى شخصى آنان بوده است . مجموعهء اين حوادث ، سبب تشديد وضعيت خشونت‌آميز در جامعه شد ، به گونه‌اى كه خليفه‌كشى و تغيير خليفه ، امرى عادى و پيش پا افتاده گرديد . در اين فضا ، قتل و غارت و يا سعايت و دشمنى ، شيوه‌اى روزآمد و عادى شمرده مىشد . 3 . امامان و خلافت عبّاسى سال‌هاى نزديك به غيبت امام مهدى عليه السلام ، دوران سختى براى امامان و شيعيان بود و آنان با مشكلات و محدوديت‌هاى بسيارى از جانب حكومت و جوّ عمومى جامعه رو به رو بودند . تبعيد و حصر امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام به تنهايى بيانگر اين