وضعيت است . امام دهم ، امام على بن محمّد هادى ( 212 - 254 ق ) ، يك سوم نخست دورهء امامت خويش را در مدينه و تقريباً بدون مشكل خاصّى سپرى نمود ؛ ولى با به قدرت رسيدن متوكّل ، گرفتارىهاى ايشان نيز آغاز شد . متوكّل به دشمنى با اهل بيت و سختگيرى بر شيعيان ، مشهور بود . وى با توجّه به قيام‌هاى متعدّد علويان - كه در آن سال‌ها عليه حكومت عبّاسى برپا مىشد - ، از وجود امام عليه السلام در شهر مدينه نگران بود . از اين رو براى نظارت و اشراف بيشتر بر امام عليه السلام ، همان سياست مأمون را در نزديك ساختن امام به خود ، در پيش گرفت و در سال 232 هجرى ، امام هادى عليه السلام را به مركز حكومت ( سامرّا ) فرا خواند . بهانهء او براى اين كار ، گزارش‌هاى تحريك‌آميزى بود كه عبد اللَّه بن محمّد هاشمى ، متولّى امور نظامى و نماز شهر مدينه ، و نيز همسرش به او مىدادند ، كه حكايت از فعّاليت امام عليه السلام عليه حكومت و گردآورى سلاح و تجهيزات داشت . « 1 » اگر چه امام هادى عليه السلام در نامه‌اى به متوكّل ، اين سخن‌چينىها را تكذيب نمود ، ولى متوكّل در نامهء خود به ايشان ، ضمن اشاره به عزل عبد اللَّه بن محمّد هاشمى ، به گونه‌اى احترام‌آميز از امام عليه السلام خواست تا به سامرّا حركت كند و به اين منظور ، يحيى بن هرثمه و سيصد سرباز را مأمور كرد . « 2 » البتّه يحيى بن هرثمه هنگام ورود به مدينه ، خانهء امام عليه السلام را تفتيش كرد كه در آن جا جز كتاب‌هاى دعا و علمى و مصحف چيزى نيافت . « 3 » سه روز بعد ، امام عليه السلام به اجبار و به همراه خانوادهء خود به سامرّا نقل مكان نمود و اگر چه در آغاز ورود به اين شهر ، مورد استقبال مردم قرار گرفت ؛ ولى در ادامه با رفتار تحقيرآميز متوكّل

--> ( 1 ) . مقاتل الطالبيّين : ص 480 ، بحار الأنوار : ج 50 ص 211 . ( 2 ) . الخرائج و الجرائح : ج 1 ص 393 ح 2 ، بحار الأنوار : ج 50 ص 142 . ( 3 ) . مروج الذهب : ج 4 ص 93 ، تذكرة الخواص : ص 360 .