فرشتگان و روح القدس بر امام زمان فرود مىآيند و آنچه را از اين كارها نوشته‌اند ، به وى تحويل مىدهند . « 1 » نيازمندى فيض الهى به واسطه ممكن است گفته شود كه : فيض الهى چه نيازى به واسطه دارد ؟ مگر خداوند نمىتواند بدون واسطه فيض ببخشد تا لازم باشد امام ، در فيض‌بخشى او وساطت نمايد ؟ پاسخ ، اين است كه اين سخن ، همانند آن است كه كسى بگويد : خداوند متعال ، براى ايجاد حرارت و نور ، چه نيازى به آفرينش خورشيد دارد ؟ مگر نمىتواند بدون خورشيد ، نور و حرارت توليد كند ؟ براى پرورش گياهان چه نياز به نور خورشيد و تغذيهء خاك دارد ؟ و براى بقاى نسل ، چه نيازى به آفرينش همسر دارد ؟ و . . . پاسخ همهء اين پرسش‌ها ، يكى است و آن ، اين كه : سنّت ثابت الهى در آفرينش جهان ، اين است كه هر پديده‌اى از طريق مجراى طبيعى خود ، تحقّق يابد ؛ چرا كه خداوند ، امتناع دارد كه امور عالم را جارى كند ، مگر از طريق واسطه‌ها . « 2 » اصولًا پذيرش قانون علّيت ، به معناى آن است كه فيض‌بخشى ، از طريق اسباب و علل آن است . بنا بر اين ، واسطه شدن انسان كامل در فيض‌بخشى خداوند متعال ، نه تنها هيچ مشكل عقلى ندارد ، بلكه به عكس كاملًا منطبق با مبانى عقلى است .

--> ( 1 ) . براى آگاهى با ساير احاديثى كه بر اين معنا دلالت دارند ، ر . ك : ماه خدا : ج 2 ص 754 ( بخش چهارم : شب قدر : فصل اوّل / اختصاص آن به پيشوايان ) . ( 2 ) . امام صادق عليه السلام مىفرمايد : « أَبَى اللَّهُ يُجرِى الأشياءَ إلّابِالأسبابِ ؛ خداوند امور را جز از طريق اسبابش به انجام نمىرساند » ( الكافى : ج 1 ص 183 ح 7 ) .