محمد الريشهري
231
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
واسطهء فيض الهى قبل از آفرينش انسان شبههء ديگرى كه در اين جا قابل طرح است ، اين است كه : قبل از آفرينش انسان ، چه چيزى واسطهء فيض الهى بوده ؟ اگر وجود امام ، مانع متلاشى شدن نظام جهان است ، بايد قبل از آفرينش انسان ، نظم جهان به هم خورده باشد ؛ چرا كه واسطهء فيضى ، وجود نداشته است ! در پاسخ اين شبهه مىتوان گفت : ندانستن ، دليل نبودن نيست . ما نمىدانيم كه پيش از آفرينش انسان ، واسطه نشدن چيزى همانند انسان كامل در فيضبخشى خداوند متعال ، ضرورت داشته يا نه ، و اگر ضرورت داشته ، آن واسطه ، چه بوده است . شايد وجود انسان كامل ، مانع اثرگذارى مفاسد اجتماعى در تباهى كلّى نظام جهان باشد . « 1 » بديهى است كه اين ضرورت ، پيش از آفرينش انسان ، وجود نداشته است .
--> ( 1 ) . چنان كه حتّى با وجود انسان كامل نيز مفاسد اجتماعى ، موجب فاسد جزئى نظام زمين مىگردد : « ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ؛ به سبب آنچه دستهاى مردم كرده ، در خشكى و دريا تباهى پديد آمد تا خدا جزاىِ برخى از آنچه را كردهاند ، به آنان بچشاند . باشد كه باز گردند » ( روم : آيهء 41 ) .