محمد الريشهري
197
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
588 . كمال الدين - با سندش به نقل از محمّد ازدى - : از سَرورم امام موسى كاظم عليه السلام در بارهء سخن خداى عز و جل « نعمتهاى ظاهرى و باطنىاش را بر شما ارزانى داشت » پرسيدم . فرمود : « نعمت ظاهرى ، امام آشكار است و نعمت باطنى ، امام ناپيدا » . به ايشان گفتم : آيا ميان امامان ، كسى ناپيدا مىشود ؟ فرمود : « آرى ، وجود مباركش از ديدگان مردم ، ناپيدا مىشود ؛ اما يادش از دلهاى مؤمنان نمىرود و او دوازدهمين امام از ما اهل بيت است » . « 1 » 589 . الكافى - با سندش به نقل از ابو اسحاق سبيعى ، از برخى از ياران مورد اعتماد امير مؤمنان عليه السلام - : امير مؤمنان عليه السلام اين سخنرانى را بر منبر كوفه انجام داد و نوشت شد : « بار خدايا ! تو را ناگزير ، حجّتهايى در زمينت بايد ؛ حجّتى از پىِ حجّتى بر خلقت ، كه آنان را به دين تو رهبرى كنند و دانشِ تو را به آنان بياموزند تا پيروانِ دوستانت پراكنده نشوند ؛ خواه اين حجّت ، آشكار باشد و نافرمانروا ، و خواه پنهان و در انتظار . اگر چه جسمش ، در حال آتشبس مردم [ با دشمن ] ، از آنان پنهان باشد ، امّا دانش ديرين و منتشر آنان ، از مردم ، نهان نيست و آدابشان ، در دلهاى مؤمنان ، پا برجاست و به آنها عمل مىكنند » . ايشان در جاى ديگر اين سخنرانى مىفرمايد : « اينان چه اندك اند ! به همين جهت است كه بساط دانش جمع مىشود ، وقتى حاملانى نباشند كه آن را نگه دارند ، و آن گونه كه از علما شنيدهاند ، روايتش كنند و دانش آنان را تصديق كنند . بار خدايا ! من مىدانم كه بساط علم ، يكپارچه برچيده نمىشود و مايههاى آن ، از ميان
--> ( 1 ) . كمال الدين : ص 368 ح 6 ( با سند حسن مثل صحيح ) ، الخرائج و الجرائح : ج 3 ص 1165 ح 64 ( با عبارت مشابه ) ، كفاية الأثر : ص 266 ، الصراط المستقيم : ج 2 ص 229 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 150 ح 2 . نيز ، براى ديدن همهء حديث ، ر . ك : همين دانشنامه : ج 2 ص 300 ح 394 .