محمد الريشهري
325
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
3 / 4 لقبها و اوصاف امامعليه السلام لقب ، در لغت عرب به معناى صفتى از اوصاف انسان ، ناظر به ستايش يا نكوهش اوست كه بِدان شهرت يافته و با آن شناخته مىشود . « 1 » بنا بر اين ، هر صفتى را نمىتوان لقب شمرد . گفتنى است كه گاه لقب از شهرتى برخوردار مىشود كه براى معرّفى شخص ، كاربردى بيش از نام اصلى او دارد . با عنايت به تعريفى كه از لقب ارائه شد ، بسيارى از آنچه در شمارى از مصادر به عنوان لقب امام مهدى عليه السلام ذكر شده ، اصطلاحاً به آنها لقب اطلاق نمىشود ؛ بلكه اوصاف امام عليه السلام هستند . اقسام القاب امام مهدى عليه السلام القاب امام مهدى عليه السلام را به چند دسته مىتوان تقسيم كرد : اوّل : لقبهاى مشترك با ساير امامان ، مانند : حجّت ، حجّت خدا ، صاحب الأمر ، صاحب الزمان و خليفة اللَّه . دوم : لقبهايى كه به ويژگىهاى امام مهدى عليه السلام اشاره دارد مانند : خاتم الأئمّه ، بقيّة اللَّه ، غائب ، قائم و منتظر . سوم : لقبهايى كه به فضاى سياسى - امنيتى دوران غيبت صغرا و زمامداران
--> ( 1 ) . الشافية فى شرح الكافية : ج 2 ص 240 . شيخ رضى در بارهء لقب نوشته است : « روشنتر و مشهورتر از اسم است ؛ چون لقب ، چيزى را تعريف و معيّن مىكند ، همانطور كه اسم همين كار را مىكند ؛ امّا با يك صفت افزوده كه يا مىستايد و يا سرزنش مىكند . پس ذات يك چيز يا لقب ، مشهورتر از اسم مىشود » .