توضيحى در بارهء كنيهء « ابا صالح » توضيحى در بارهء كنيهء « ابا صالح » يكى از كنيه‌هايى كه امام مهدى عليه السلام بِدان شهرت يافته ، « ابا صالح » است ؛ امّا در هيچ يك از منابع كهنِ حديثى و تاريخى ، چنين لقبى براى ايشان يافت نشد . آنچه در برخى از احاديث آمده ، عنوان « صالح » يا « ابا صالح » براى راه‌نماى گم‌شدگان در بيابان است . متن حديثى كه از امام صادق عليه السلام روايت شده ، اين است : إذا ضَلَلتَ عَنِ الطَّريقِ فَنادِ : يا صالِحُ - أو يا أبا صالِحٍ - أرشِدونا إلَى الطَّريقِ يَرحَمْكُمُ اللَّهُ ! « 1 » هر گاه راه را گم كردى ، صدا بزن « يا صالح ! » يا بگو : « يا أبا صالح ! » راه را به ما نشان دهيد . خداوند ، شما را رحمت كند ! » . و رُوِىَ : أنَّ البَّرَ مُوَكَّلٌ بِهِ صالِحٌ وَ البَحرَ مُوَكَّلٌ بِهِ حَمزَةُ . « 2 » روايت شده است كه بخش خشكى زمين به صالح سپرده شده است وبخش دريايى آن ، در حمايت حمزه قرار گرفته است . اين دوحديث را شيخ صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه نقل كرده ؛ ولى نه او و نه هيچ يك از شارحان اين كتاب ، لقب ياد شده را بر امام مهدى عليه السلام تطبيق نكرده‌اند . همچنين سيّد ابن طاووس و جزائرى گفته‌اند كه « صالح » ، جنّى است كه وظيفه‌اش امدادرسانى به كسانى است كه راه را گُم كرده‌اند . « 3 »

--> ( 1 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 2 ص 298 ح 2506 . ( 2 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه : ج 2 ص 298 ح 2507 . ( 3 ) . الأمان من أخطار الأسفار : ص 123 ، التحفة السنّية ( مخطوط ) : ص 343 .