محمد الريشهري
63
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
2 - 6 . شهيد سيّد محمّدباقر صدر ( 1353 - 1400 ق / 1313 - 1359 ش ) در دوران معاصر نخستين كسى كه از دادههاى عقلى براى تبيين آموزههاى وحيانى در زمينهء مهدويّت استفاده كرده ، شهيد آية اللَّه محمّد باقر صدر در كتاب بحث حول المهدى است . او در اين كتاب هفت پرسش زير را در بارهء مهدويّت به بحث گذاشته و پاسخ داده است : 1 . چگونه چنين طول عمرى براى امام مهدى ممكن است ؟ 2 . چرا بايد فردى اين اندازه عمر كند و قوانين به خاطر او معطل بماند ؟ و مگر راه ديگرى براى دستيابى به همين اهداف وجود ندارد ؟ 3 . امامت در خردسالى چگونه توجيه مىشود ؟ 4 . چگونه بر پايهء چند روايت به وجود مهدى شخصى معتقد شويم ؟ 5 . چرا مهدى تا كنون ظهور نكرده است ، با اين كه هر چه زمان بگذرد ، ظهورش دشوارتر مىشود ؟ 6 . چگونه ممكن است يك فرد تحولى بزرگ در جهان ايجاد كند ؟ 7 . او چگونه مىتواند به اين اهداف بزرگ دست يابد ؟ صدر اين پرسشهاى هفتگانه را در هشت مبحث پاسخ گفته است . در واقع پرسش نخست در دو مبحث طرح شده است . او در هر يك از اين موضوعات ، به تناسب موضوع ، از فلسفه ، تاريخ ، زيستشناسى ، علوم اجتماعى و قوانين حاكم بر جامعه و تاريخ بهره مىگيرد تا به پاسخى مناسب دست يابد . وى در بحث مهدويّت شخصى ، كه از نقل بهره مىبرد ، به دوگانه بودن رويكرد و روش خود تصريح مىكند : انديشهء مهدويّت را در امام دوازدهم متبلور ساختن ، شواهد و ادلهء كافى و قانعكننده دارد كه مىتوان آنها را در دو دليل خلاصه كرد . يكى دليل اسلامى و