683 - اگر ندانيم كه امتثال امر از كدام قسم بوده آيا از قسمى است كه تحصيل غرض با آن شده يا از مواردى است كه تحصيل غرض با آن نشده آيا تبديل امتثال مىتوان كرد يا نه و دليل آن چيست ؟ ( بل لو . . . احبّهما اليه ) ج : مىفرمايد : مؤيّد تبديل امتثال و بلكه دليل بر تبديل امتثال در جايى كه اتيان مأمور به علّت تامّه براى تحصيل غرض مولى نبوده يا ندانيم اتيان مأمور به ، از كدام قسم است ، اخبار و رواياتى است در باب اعادهء نماز فردى كه به فرادى نماز خوانده بوده مبنى بر اينكه مىتواند همان نماز را دوباره به جماعت خوانده « 1 » و خداوند هم يكى از آن دو نماز را كه محبوب‌تر نزد او بوده گزينش كرده « 2 » و به عنوان امتثال امرش از طرف آن نمازگزار قرار خواهد داد . « 3 »

--> - آن ، امتثال امر شود . و در واقع اتيان دوباره مأمور به ، عملى لغو و بيهوده خواهد بود . ( 1 ) - روايات در اين زمينه متعدّد است كه مصنّف به روايت دهم اين باب اشاره فرموده كه به اين قرار است : « و باسناده عن سهل بن زياد عن محمد بن الوليد عن يعقوب عن ابى بصير قال : قلت لابى عبد اللّه عليه السّلام اصلّي ثمّ ادخل المسجد فتقام الصّلاة و قد صلّيت فقال صلّ معهم يختار اللّه احبّهما اليه » تمامى روايات اين باب از طريق شيخ طوسى روايت شده و مقصود از « باسناده » يعنى محمد بن الحسن « شيخ طوسى » است كه با سند خودش از راويان ديگر روايت مىكند كه ابى بصير به امام صادق عليه السّلام عرض مىكند : نمازم را مىخوانم بعد از آن وارد مسجد مىشوم و نماز ( جماعت ) برپا مىشود و من هم نمازم را خوانده‌ام . امام عليه السّلام فرمود : با آنان نماز بخوان ، خداوند يكى از اين دو نماز را كه محبوب‌تر نزد اوست گزينش مىكند » . « وسائل 5 / 456 كتاب الصّلاة » ابواب الجماعة باب 54 » . ( 2 ) - يعنى در اينجا اگر مصلى به نماز فرادى اكتفاء مىكرد ، امتثال اصل غرض مولى را كرده است ولى امتثال غرض نهايى را نكرده و به واسطهء عدم حصول غرض نهايى از آنجا كه ملاك امر باقى است مىتواند به استناد آن ، امتثال مجدد كرده و نمازى را كه قبلا خوانده با جماعت دوباره بخواند . ( 3 ) - ولى بايد گفت : نكته و اشكالى كه باقى بوده آن است كه اوّلا : مصنّف در تبديل امتثال ، آنجا كه -