حسن سيد اشرفى

767

نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى )

برمىگردد . لما كان لها دلالة : ضمير در « لها » به صيغه برمىگردد . على نحو المطلوب : كلمهء « نحو » به معناى چگونگى مىباشد . من وحدته او تعدّده : ضمير در « وحدته » و « تعدّده » به مطلوب برگشته و كلمهء « من » بيان براى « المطلوب » مىباشد . شرح ( پرسش و پاسخ ) 650 - تحقيق مصنّف در اقتضاى اطلاق صيغهء امر نسبت به مرّه و تكرار با توجه به اينكه صيغهء امر دلالت بر طلب طبيعت كند و نه مرّه و تكرار چيست ؟ ( و التّحقيق انّ . . . و مرّات ) ج : مىفرمايد : وقتى صيغهء امر دلالت بر طلب طبيعت كند بدون قيد مرّه و تكرار ، « 1 » اطلاق صيغهء امر اقتضاء مىكند ؛ اتيان طبيعت مأمور را در يك بار . ولى اين اتيان مرّه و يك بار طبيعت مىتواند در ضمن يك فرد باشد يا افراد متعدّد . بنابراين ، ايجاد طبيعت در ضمن افراد يك نحوه امتثالى است مثل ايجاد طبيعت در ضمن يك فرد كه اين هم يك نحوه امتثال مرّه از اتيان كردن طبيعت مأمور به است . و اطلاق صيغه اقتضاء نمىكند جايز بودن اتيان طبيعت مأمور به را هم يك بار و هم چند بار . يعنى اتيان طبيعت مأمور به در چند بار و بيش از يك بار جايز نمىباشد . « 2 »

--> ( 1 ) - يعنى صيغه امر دلالت كند بر طبيعت به نحو لا به شرط از مرّه و تكرار . ( 2 ) - مثلا مولى مىفرمايد : « اكرم عالما » اقتضاى اطلاق صيغهء امر با فرض دلالتش بر طبيعت آن است كه طبيعت مأمور به ، يك بار ايجاد شود . حال اين يك بار مىتواند در ضمن يك فرد باشد . مثلا زيد عالم را يك بار اكرام كند . كه اگر چنين شد ، ديگر نمىتواند همين زيد عالم يا فرد ديگرى مثل عمر يا بكر عالم را به قصد امتثال دوباره اكرام كند . و يا مىتواند يك اتيان را با اتيان ده يا بيشتر از ده عالم -