ان يقعا بكلا المعنيين محلّ النّزاع : ضمير در « يقعا » به مرّه و تكرار برگشته و كلمهء « محلّ النزاع » در اصل « فى محلّ النّزاع » بوده و منصوب به نزع خافض مىباشد . و ان كان لفظهما ظاهرا فى المعنى الاوّل : ضمير در « لفظهما » به مرّه و تكرار برگشته و مقصود از « المعنى الاوّل » دفعه و دفعات مىباشد . و توهّم انّه لو اريد الخ : كلمهء « توهّم » مبتدا و اضافه شده به « انّه لو اريد الخ » و خبر كلمهء « توهّم » نيز كلمهء « فاسد » بوده كه چندين سطر بعد مىآيد . ضمير در « انّه » به معناى شأن و اسم « انّ » و عبارت « لو اريد الخ » نيز خبرش بوده و عبارت « انّه لو اريد الخ » تأويل به مصدر رفته و مضاف اليه « توهّم » مىباشد . لكان الانسب بل اللازم : كلمهء « الانسب » اسم « كان » و خبرش « ان يجعل الخ » بوده و « كان » با اسم و خبرش جملهء جواب براى « لو » مىباشد . ان يجعل هذا البحث تتمّة الخ : كلمهء « هذا البحث » نايب فاعل براى « يجعل » و كلمهء « تتمّة » مفعول دوّم براى « يجعل » بوده و عبارت « ان يجعل » تأويل به مصدر رفته و خبر براى « كان الانسب » مىباشد . من انّ الامر هل يتعلّق الخ : ضمير در « يتعلّق » به « الامر » برگشته و كلمهء « من » با مجرورش بيان براى « البحث الآتى » مىباشد . فيقال عند ذلك : كلمهء « يقال » منصوب است به اينكه بعد از فاء در جواب استفهام بوده و مشاراليه « ذلك » بحث آتى كه آيا امر تعلّق به طبيعت گرفته يا فرد مىباشد . تعلّقه بالفرد : ضمير در « تعلّقه » به امر برمىگردد . هل يقتضى التعلّق الخ : ضمير در « يقتضى » به امر تعلّق گرفته به فرد برگشته و اين جمله نيز مقول « يقال » مىباشد . او لا يقتضى شيئا منهما : ضمير در « لا يقتضى » به امر تعلّق گرفته به فرد و در « منهما » به فرد و متعدّد برمىگردد .