حسن سيد اشرفى
667
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى )
و لكنه لا يخفى انّه الخ : ضمير در « لكنّه » به معناى شأن و اسم و جملهء « لا يخفى الخ » نيز خبرش بوده و « انّه » با ضميرش كه اسمش و به معناى شأن و خبرش كه جملهء « ليست الجمل الخبريّة الخ » بوده ، فاعل « لا يخفى » مىباشد . فى غير معناها : ضمير در « معناها » به جملات خبريّه برمىگردد . بل تكون مستعملة فيه : ضمير در « تكون » به جملات خبريّه و در « فيه » به « معناها » برمىگردد . الّا انّه ليس الخ : ضمير در « انّه » و « ليس » به استعمال برمىگردد . بل بداعى البعث : يعنى « بل يكون الاستعمال بداعى البعث » . حيث انّه اخبر الخ : ضمير در « انّه » و « اخبر » به قرينهء مقام به « مخبر » خبردهنده برگشته و اين عبارت تعليل آكد بودن است . بوقوع مطلوبه فى مقام طلبه : ضمير در « مطلوبه » به مخبر و در « طلبه » به « مطلوبه » يعنى خواستهاش برمىگردد . اظهارا بانّه لا يرضى الّا بوقوعه : ضمير در « انّه » و « يرضى » به مخبر و در « بوقوعه » به مطلوب برمىگردد و « اظهارا » دليل اخبار به وقوع مطلوب است . فيكون آكد فى البعث من الصّيغة : ضمير در « يكون » اسمش و به خبر برگشته و كلمهء « آكد » خبرش و مقصود از « الصّيغة » صيغهء امر بوده و تقدير چنين است « فيكون الخبر آكد الخ » . كما هو الحال : ضمير « هو » به استعمال در معنايشان به داعى ديگر برمىگردد . من انّها ابدا تستعمل فى معانيها : ضمير در « انّها » و در « تستعمل » كه نايب فاعل بوده و در « معانيها » به صيغههاى انشائيّه برمىگردد . لا يقال كيف و يلزم الخ : يعنى « كيف تكون الجمل الخبريّة مستعملة فى معناها و يلزم الخ » عبارت « كيف و الخ » نايب فاعل براى « يقال » بوده و كلمهء « واو » حاليه و جمله بعدش حال مىباشد .